Dobre statystyki odpowiadają na konkretne pytania: ile zarobiły zapisane transakcje, jakim ryzykiem to osiągnięto i na ile wynik zależy od kilku wyjątkowych zdarzeń. Sama skuteczność tego nie wyjaśnia. Również dodatnia średnia z historii nie dowodzi, że strategia zachowa przewagę w przyszłości.
Najpierw ustal, co liczysz
Zdefiniuj jednostkę obserwacji. Jedna decyzja z dwoma częściowymi wyjściami może być jedną transakcją strategiczną, chociaż platforma zapisze kilka operacji. Liczenie każdego wyjścia jako osobnego zagrania zmienia skuteczność i średni wynik. Zachowaj dane wykonania, ale grupuj je konsekwentnie pod wspólnym identyfikatorem pomysłu.
Wybierz okres, rachunki i walutę raportu. Oddziel demo, handel rzeczywisty i test historyczny. Uwzględniaj wszystkie zakończone transakcje, także pomyłki i odstępstwa od planu. Wpłaty, wypłaty i transfery nie są wynikiem strategii. Otwarte pozycje pokaż osobno, aby zamykanie zysków przy pozostawieniu strat nie upiększało obrazu.
Wynik netto powinien obejmować przypisane prowizje, opłaty i finansowanie. Jeżeli ceny wykonania zawierają już spread, nie odejmuj go ponownie. Sprawdź definicję każdej liczby importowanej z programu: dokumentacja raportu MT5 rozróżnia między innymi wartości brutto oraz wynik z uwzględnieniem swapów i prowizji.
Przykład: skuteczność 40% i dodatni wynik
Poniższe liczby są własnym przykładem rachunkowym, nie historią inwestora. Dziesięć zamkniętych transakcji dało kolejno: +200, −100, 0, +200, −100, −100, +200, −100, +200, −100 PLN netto. Pierwotne ryzyko każdej wynosiło 100 PLN.
| Metryka | Obliczenie | Wynik |
|---|---|---|
| Skuteczność | 4 wygrane / 10 transakcji | 40% |
| Udział strat i zer | 5 strat i 1 zero / 10 | 50% i 10% |
| Średni zysk / średnia strata | 800 / 4 oraz 500 / 5 | 200 PLN / 100 PLN |
| Łączny wynik | 800 − 500 | +300 PLN |
| Średni wynik | 300 / 10 | +30 PLN, czyli +0,30R |
| Profit factor netto | 800 / 500 | 1,60 |
Transakcję zerową uwzględniono w mianowniku skuteczności. Gdyby ją pominąć, wynik wyniósłby 4/9, czyli około 44,44%. Oba sposoby można spotkać w raportach, dlatego potrzebna jest jawna definicja. Zero przed prowizją może po kosztach stać się stratą.
Średnia wynosi również 0,40 × 200 − 0,50 × 100 + 0,10 × 0 = 30 PLN. Jeżeli nie występują transakcje zerowe, udział strat jest równy jeden minus skuteczność. Przy zerach trzeba uwzględnić trzecią grupę, zamiast automatycznie traktować ją jako przegrane.
Expectancy i profit factor opisują różne rzeczy
Krotność R to wynik transakcji podzielony przez zapisane ryzyko początkowe. Średnia krotności jest historycznym oszacowaniem expectancy w R. Nie zmieniaj mianownika po przesunięciu stopa na wejście; dzielenie przez nowe „zerowe ryzyko” zniszczyłoby porównanie. Brak wiarygodnego ryzyka początkowego oznacz jako brak danych.
Profit factor dzieli sumę dodatnich wyników przez wartość bezwzględną sumy ujemnych. Jeśli nie było strat, mianownik wynosi zero; nie oznacza to udowodnionej bezbłędności strategii. Przy samych zerach wskaźnik jest nieokreślony. Porównuj wartości liczone z tej samej waluty i według tej samej metody uwzględniania kosztów.
Przy zmiennym ryzyku pieniężnym średnia R i suma PLN mogą mieć różne znaki. Przykładowo +2R przy ryzyku 10 PLN daje +20 PLN, a −1R przy ryzyku 100 PLN daje −100 PLN. Średnia to +0,5R, ale konto straciło 80 PLN. To powód, by prezentować oba wyniki oraz historię wielkości pozycji.
Nie istnieje uniwersalna granica 0,3R albo profit factor 1,5, która potwierdza opłacalność każdej strategii. Wysoki wskaźnik może wynikać z małej próby; niski dodatni wynik może być wrażliwy na koszt i zmianę warunków. Wartość powyżej 3 również nie stanowi sama w sobie dowodu dopasowania do przeszłości.
Obsunięcie: od wcześniejszego szczytu
Jeśli equity spadło z 12 000 do 8400 PLN, obsunięcie wyniosło 3600 PLN, czyli 30% szczytu. Powrót wymaga wzrostu 3600/8400, około 42,86%. Do obliczeń włącz kapitał początkowy, także gdy pierwsza transakcja była stratna. Minimalne saldo samo w sobie nie jest maksymalnym obsunięciem.
Krzywa salda po zamknięciach nie pokazuje wszystkich wahań otwartych pozycji. Equity mierzone zbyt rzadko może z kolei pominąć spadek między pomiarami. W raporcie podaj, której serii użyto i z jaką częstotliwością. Wpłata nie powinna udawać odrobienia straty. Historyczne maksimum nie wyznacza najgorszego możliwego wyniku w przyszłości.
Obok głębokości zapisz czas pozostawania poniżej szczytu i wykorzystanie depozytu. Dwie strategie z podobnym wynikiem mogą wymagać zupełnie innego kapitału oraz tolerancji na straty. Krótki czas obecności na rynku nie przesądza o bezpieczeństwie, jeśli pozycje są bardzo duże lub skupione przy publikacjach danych.
Sprawdź, jak wiele wyniku wnosi jedna transakcja
Kontrolowany dziennik zawiera dziewięć strat po 1 R i jeden zysk 20 R. Wszystkie mają to samo początkowe ryzyko, a kwoty są netto. Łączny wynik wynosi + 11 R, średnia + 1,1 R, a profit factor 20/9 ≈ 2,22.
| Zestaw | Suma | Średnia | Profit factor |
|---|---|---|---|
| Wszystkie 10 | + 11 R | + 1,1 R | 2,22 |
| Bez największego zysku | −9 R | −1 R | 0 |
Dodatni wynik zależy od pojedynczego zdarzenia. To nie dowodzi, że należy usunąć tę transakcję albo odrzucić strategię: rzadsze duże zyski mogą być częścią jej reguł. Pokazuje natomiast, jak kruche byłoby traktowanie średniej jako typowego wyniku.
W raporcie zachowaj pełną próbę i osobno podpisaną kontrolę „bez największego zysku”. Dla powtarzalności można przeliczyć wynik po usunięciu kolejno każdej obserwacji, zamiast wybierać wyłącznie wygodny przypadek. Nie przedstawiaj tych wariantów jako nowych niezależnych próbek. Mają ujawniać koncentrację i pytanie o częstość rzadkich zdarzeń; nie dostarczają jej prognozy z dziesięciu hipotetycznych transakcji.
Liczba transakcji nie daje stałego marginesu błędu
Nie ma zasady, że 30 transakcji oznacza niepewność ±50%, 100 daje ±20%, a 500 daje ±8%. Przedział dla średniej zależy także od rozrzutu i przyjętego modelu. Klasyczny przedział opisany przez NIST wykorzystuje odchylenie standardowe, liczebność próby i rozkład t; wymaga odpowiednich założeń.
Wyniki transakcji mogą być zależne, mieć rzadkie duże straty i pochodzić z różnych warunków rynkowych. Sto pozycji otwartych podczas jednego ruchu nie stanowi stu niezależnych powtórzeń. Podawaj liczebność i zakres dat, rozkład wyników oraz koncentrację zysku. Nie przedstawiaj średniej z próby jako gwarantowanej wartości przyszłej transakcji.
Przy każdym raporcie zapisz datę zamknięcia próby i wersję reguł. Wyniki doboru strategii oddziel od późniejszej kontroli. Wielokrotne sprawdzanie tego samego okresu po każdej poprawce zamienia go w materiał do dopasowania, nawet jeśli nadal nazywasz go testem.
Segmentacja służy do stawiania hipotez
Podział według strategii, instrumentu lub godziny może ujawnić błąd wykonania albo pytanie badawcze. Jeśli jednak przeszukasz wiele małych grup, któraś niemal na pewno wypadnie najgorzej. Automatyczne usunięcie jej z planu poprawi historię, ale nie dowiedzie poprawy przyszłego wyniku.
Oddziel naruszenie wcześniej zapisanej reguły od zmiany reguły po obejrzeniu danych. Drugą sytuację oznacz jako nową wersję strategii, zachowaj oryginalne wyniki i sprawdź hipotezę na niewykorzystanych danych. Nie stosuj arbitralnej zasady „wytnij najgorszy dzień i zwiększ stawkę”.
Praktyczny przegląd zaczynaj od uzgodnienia wyników z raportem rachunku. Następnie sprawdź ryzyko, koszty, obsunięcie i odstępstwa od planu. Dopiero na końcu wybierz jedną hipotezę do dalszego badania. Sposób zapisu znajdziesz w szablonie dziennika, a obliczenia w poradniku arkusza.
Sprawdź, czy rozumiesz
Jedno krótkie ćwiczenie
Cztery wygrane dały po 200 PLN, pięć strat po 100 PLN, a jedna transakcja zero. Jaka jest skuteczność i średnia netto?
Sprawdź odpowiedź
Przy uwzględnieniu zera: skuteczność 4/10 = 40%, wynik 300 PLN, średnia 30 PLN na transakcję. Przy ryzyku 100 PLN każdej pozycji to 0,30R.