Zobacz na przykładzie
Określenie „czarny łabędź” opisuje zdarzenie zaskakujące z danej perspektywy i o dużych skutkach. Nie każde silne wahanie spełnia ten opis. W planie ryzyka bardziej przydaje się konkretne pytanie: co się stanie, gdy nie uda się wyjść po założonej cenie?
Policz różnicę między stopem a wykonaniem
Modelowy long EUR/USD: wejście 1,1000, stop 1,0980 i 0,10 lota. Przy pipie 1 USD dla tej pozycji planowana strata z ruchu ceny wynosi 20 USD.
Jeśli po luce wykonanie nastąpi dopiero po 1,0965, strata z różnicy cen to 35 USD. Dodatkowe 15 pipsów oznacza 15 USD ponad plan. To hipotetyczny scenariusz, bez dodatkowych opłat; nie opis konkretnego zdarzenia historycznego.
Sprawdź więcej niż jeden rachunek procentowy
W warunkach napięcia spread może wzrosnąć, dostępna płynność zmaleć, a wcześniej różnie zachowujące się pozycje zacząć tracić jednocześnie. Wymagania depozytowe i dostępność platformy również mają znaczenie.
Rozpisz kilka scenariuszy: gorsza cena zamknięcia, brak natychmiastowego wykonania, jednoczesny niekorzystny ruch kilku instrumentów. Sprawdź konsekwencje dla equity i depozytu, bez nadawania tym scenariuszom nieuzasadnionego prawdopodobieństwa.
Brak rzadkiej straty w próbie nie usuwa jej z modelu
Brak rzadkiej straty w krótkiej serii może wystąpić także w modelu, który ją dopuszcza. Przyjmij autorski eksperyment matematyczny: w każdym okresie strata wynosi 0% z prawdopodobieństwem 19/20 albo 20% z prawdopodobieństwem 1/20. Okresy są niezależne wyłącznie z założenia. Te liczby nie są szacunkiem dla forex ani definicją czarnego łabędzia.
W dziesięciu okresach prawdopodobieństwo, że ani razu nie zobaczysz większej straty, wynosi (19/20)¹⁰ ≈ 59,87%. W takiej realizacji zaobserwowana największa strata to 0%, choć zadany model zawiera 20-procentowy spadek. Cisza w tej krótkiej historii nie usuwa go z rozkładu.
Nie wyprowadzaj z przykładu wniosku, że realne rzadkie zdarzenia mają częstość 5%. Ta wartość została wpisana przed rachunkiem. Rzeczywistych prawdopodobieństw, zależności i wielkości strat ten model nie określa.
Własny plan stresowy może zatem zawierać także scenariusz niewidziany w dostępnej próbie, z wyraźnym oznaczeniem, że nie znamy jego częstości. Osobno opisuj największą obserwowaną stratę i założony zakres możliwych strat; nie zamieniaj pierwszej w twardą granicę drugiego.
Scenariusz stresowy nie ma sam z siebie prawdopodobieństwa
Tabela dotkliwości mówi, co stałoby się przy zadanym szoku. Sama nie mówi, jak często dany przypadek wystąpi.
Przesuń diagram w bok, aby zobaczyć całość
Autorski eksperyment trzech rozłącznych, wyczerpujących przypadków w umownym wspólnym horyzoncie. Kwoty strat oraz oba zestawy wag są całkowicie wymyślone. Nie są oszacowaniami prawdopodobieństwa z historii, oceną rynkowej częstotliwości szoku ani prognozą. Wagi w każdym modelu sumują się do 100%. Porównanie dotyczy tylko średniej ważonej, nie ES ani VaR. Rockafellar i Uryasev opisują stratę jako zmienną zależną od danych wejściowych z określonym rozkładem; wartości i rachunki poniżej są własnym modelem dydaktycznym.
Model A: 0,80 × 100 + 0,15 × 700 + 0,05 × 1 300 = 250 PLN. Model B: 0,20 × 100 + 0,30 × 700 + 0,50 × 1 300 = 880 PLN. Prosta średnia trzech kwot dałaby 700 PLN, lecz odpowiadałaby jeszcze innemu założeniu: jednakowym wagom. Nie wynika ono z samej obecności trzech wierszy. Jeśli przygotowujesz test stresowy bez modelu prawdopodobieństw, zapisuj wpływ każdego scenariusza osobno; nie przedstawiaj jego średniej jako oszacowania przyszłej straty.
Nie zamieniaj krótkiej historii w gwarancję
Maksymalna strata w próbie jest największą stratą zaobserwowaną w tej próbie. Nie wyznacza granicy przyszłych strat. Podobnie niski ATR lub spokojny wykres nie wykluczają luki.
Rodzaj zlecenia ma znaczenie: stop-limit może ograniczać akceptowaną cenę, lecz pozostać niewykonany. Warunki ewentualnego gwarantowanego stopa wymagają osobnego sprawdzenia. Zobacz, co mówi, a czego nie mówi średnia strata w ogonie rozkładu.
Sprawdź, czy rozumiesz
Jedno krótkie ćwiczenie
Około 2 min · możesz spróbować ponownie
Masz tylko trzy kwoty strat z diagramu, bez przypisanych wag. Który wniosek wynika z takiej tabeli?
- Przyszła średnia strata wynosi 700 PLN.
- Największa strata ma prawdopodobieństwo 5%.
- Znasz skutki scenariuszy, lecz nie ich prawdopodobieństwa.
Sprawdź odpowiedź i wyjaśnienie
Znasz skutki scenariuszy, lecz nie ich prawdopodobieństwa.
Kwoty opisują dotkliwość. Do średniej zależnej od przyszłych częstości potrzebny jest dodatkowy, uzasadniony model wag.
Jeszcze jedno ćwiczenie
Long 0,10 lota EUR/USD otwarty po 1,1000 zamknięto po 1,0965. Pip tej pozycji to 1 USD. Ile wynosi strata przed dodatkowymi opłatami?
Sprawdź odpowiedź
35 pipsów × 1 USD = 35 USD. Przy stopie 1,0980 plan obejmował 20 USD; gorsze wykonanie dodało 15 USD.