Shark to wzorzec harmoniczny Scotta Carneya, którego opis wymaga precyzyjnego wskazania mierzonych odcinków. Sam napis „0,886” przy wykresie nie mówi, skąd i dokąd wykonano pomiar. Najpierw sprawdź geometrię oraz moment, w którym punkty były znane. Dopiero osobno można badać regułę transakcyjną. Zgodność proporcji nie dowodzi, że pozycja przyniesie zysk.
Oznaczenia i wybrany wariant
W materiałach autora początek bywa oznaczony cyfrą 0. Tutaj używamy litery O jako jej odpowiednika, a kolejne punkty to X, A, B i C. Nie przesuwamy tych nazw do konwencji X–A–B–C–D. Długości fal oznaczają bezwzględne różnice cen, niezależnie od liczby świec.
Przyjmujemy pomiary z opisu i diagramu w Harmonic Trading: Volume Three, s. 119–120: XA/OX wynosi 0,382–0,618, AB/XA 1,13–1,618, BC/AB 1,618–2,24, a końcowy ruch względem OB 0,886–1,13. Ostatni iloraz to BC/OB, liczony od B w stronę O. Dokumentacja Harmonic Pattern Collection opisuje ten ostatni pomiar jako OX. To istotna różnica specyfikacji: przed użyciem detektora trzeba ustalić jego mianownik, zamiast łączyć oba opisy w jedną regułę.
Przykład, który można samodzielnie przeliczyć
Załóżmy wyłącznie ilustracyjne ceny O = 100, X = 120, A = 110, B = 125 i C = 98. Są to umowne jednostki ceny, bez przypisania do pary walutowej, interwału czy rzeczywistej sesji. Odcinek OX rośnie, XA spada, AB rośnie powyżej X, a BC spada poniżej O. Nazwa wariantu „wzrostowy” opisuje oczekiwaną przez hipotezę reakcję po C; nie zmienia wcześniejszej spadkowej fali BC.
| Pomiar | Rachunek | Zakres przyjętego wariantu |
|---|---|---|
| XA / OX | (120 − 110) / (120 − 100) = 0,50 | 0,382–0,618 |
| AB / XA | (125 − 110) / (120 − 110) = 1,50 | 1,13–1,618 |
| BC / AB | (125 − 98) / (125 − 110) = 1,80 | 1,618–2,24 |
| BC / OB | (125 − 98) / (125 − 100) = 1,08 | 0,886–1,13 |
Wszystkie cztery relacje przechodzą kontrolę. Dla porównania pomiar XC/OX dałby (120 − 98)/20 = 1,10. To inna liczba niż 1,08 w ostatnim wierszu. W tym przykładzie obie mieszczą się w podobnym paśmie, ale taki przypadek nie uprawnia do zamieniania mianowników w pozostałych układach.
Ten sam punkt C przechodzi jeden pomiar, a drugi odrzuca
Własny kontrprzykład pozwala sprawdzić, czy różnica specyfikacji naprawdę zmienia listę układów. Zachowujemy hipotetyczne O = 100, X = 120, A = 110 i B = 125, lecz zmieniamy C. Dla warunku użytego wcześniej liczymy BC/OB = (125 − C)/25. Porównawczo definiujemy drugą, jawną regułę: XC/OX = (120 − C)/20. Nie są to wymienne ułamki: mają inny początek pomiaru i inny mianownik.
| Cena C | BC/OB | XC/OX | Wynik obu reguł |
|---|---|---|---|
| 97 | 1,12 — w zakresie | 1,15 — poza zakresem | Tylko BC/OB |
| 98 | 1,08 — w zakresie | 1,10 — w zakresie | Obie |
| 100 | 1,00 — w zakresie | 1,00 — w zakresie | Obie |
Przy C = 97 także BC/AB = 28/15 ≈ 1,8667 mieści się w przyjętym zakresie. Odrzucenie w drugim pomiarze wynika więc wyłącznie z końcowej kotwicy, a nie z za krótkiego impulsu BC. Oba końcowe ilorazy są równe dokładnie przy C = 100: równanie 20 × (125 − C) = 25 × (120 − C) daje tę cenę.
Opis Harmonic Pattern Collection odnosi końcowy C do OX; wcześniejszy wariant artykułu korzysta z OB. Przed porównaniem skanerów zapisz zatem nie tylko nazwę proporcji, ale również wzór oraz kotwicę. Tabela jest własnym rachunkiem różnic, nie nową definicją autora ani dowodem skuteczności któregoś wariantu.
Strefa jest przecięciem warunków
Po ustaleniu B można obliczyć kandydacki przedział C. Z warunku OB otrzymujemy C = 125 − r × 25, gdzie r mieści się od 0,886 do 1,13. Daje to ceny od 96,75 do 102,85. Osobno warunek AB daje C = 125 − q × 15 dla q od 1,618 do 2,24, czyli przedział od 91,40 do 100,73.
Wspólna część wynosi 96,75–100,73. Cena 98 należy do obu zakresów. Samo dotknięcie jednego z nich nie wystarcza. Rysunek pokazuje tylko wspólny przedział; jego szerokość w poziomie nie oznacza dopuszczalnego czasu oczekiwania. Nie dodawaliśmy tolerancji zaokrągleń. W detektorze jej jednostkę i wielkość należałoby ustalić przed przeglądaniem wyników.
Przekroczenie granicy oznacza niespełnienie tej konkretnej specyfikacji dla wybranych punktów. Nie dowodzi, że rynek musi dalej spadać albo zawrócić. Nie należy też przesuwać O czy A po nieudanej reakcji tylko po to, aby odzyskać pasujące proporcje. Wariant spadkowy wymaga odwrócenia kierunków fal i ponownego obliczenia odległości.
Strefa istnieje, lecz nie ma w niej ani jednej ceny z siatki
W osobnym modelu ustaw O = 1,0004, X = 1,0024, A = 1,0014 i B = 1,0029. Odcinki OX, XA, AB mają długości 0,0020, 0,0010 i 0,0015, więc wcześniejsze proporcje to 0,5 i 1,5. Pas z BC/OB wynosi [1,000075; 1,000685], a z BC/AB [0,999540; 1,000473]. Ich przecięcie jest dodatniej szerokości. Teraz sprawdź dopuszczalne ceny, zamiast automatycznie zaokrąglać środek strefy.
Środek 1,000274 zaokrąglony do siatki daje 1,000, już poza przecięciem. Takie zaokrąglenie nie zachowuje warunków formacji. W skanerze najpierw sprawdź, czy w pasie istnieje dopuszczalny poziom; dopiero potem dobieraj poziom zlecenia. Brak punktu w tym przykładzie oznacza odrzucenie według zapisanej siatki, nie zmianę progów po fakcie.
Założenia: Wszystkie ceny są fikcyjne, w umownej jednostce. Siatka p = 1,000 + n × 0,001 dla całkowitego n ma początek 1,000. To założenie symbolu, nie specyfikacja EUR/USD. Przyjmujemy dokładnie zakresy wariantu Shark z tego artykułu. Oficjalny materiał: MetaTrader 5: specyfikacja symbolu.
Kiedy naprawdę znasz punkt C
W naszym osobnym modelu czasu pivot wymaga dwóch świec po lewej i dwóch po prawej: dla dołka ich minima są wyższe, dla szczytu maksima niższe. Zakładamy, że lokalne świece spełniły te warunki. Tabela jest przykładem chronologii, nie kompletnym zbiorem OHLC ani wynikiem backtestu.
| Punkt | Indeks świecy i cena | Potwierdzenie po zamknięciu |
|---|---|---|
| O | 10; cena 100 | Świeca 12 |
| X | 14; cena 120 | Świeca 16 |
| A | 18; cena 110 | Świeca 20 |
| B | 22; cena 125 | Świeca 24 |
| C | 26; cena 98 | Świeca 28 |
Po zamknięciu świecy 24 znamy potwierdzone B i możemy wyznaczyć przedział. W trakcie świecy 26 widzimy dojście ceny do 98, lecz nie wiemy jeszcze, czy będzie ono potwierdzonym dołkiem. Dopiero zamknięcie świecy 28 spełnia przyjęty warunek. Narysowanie potem litery C na świecy 26 nie przenosi informacji o potwierdzeniu wstecz. Dokumentacja Pine zwraca uwagę na takie ryzyko oznaczeń rysowanych w przeszłości.
Od wzorca do sprawdzalnej hipotezy
Test wejścia przy pierwszym dotknięciu przedziału jest inną strategią niż test wejścia po potwierdzeniu pivota. Drugi wariant nie może przyjąć ceny 98 jako pewnej ceny transakcji. Trzeba zapisać osobno moment decyzji, dostępną wtedy cenę wykonania, spread, prowizję i ewentualne finansowanie. Jeśli seria danych nie pozwala odtworzyć wykonania, wynik trzeba oznaczyć jako przybliżenie.
Reguły wyjścia również wymagają definicji przed testem. Połowa naszego BC daje poziom 98 + 27/2 = 111,50. To arytmetyczny punkt odniesienia, a nie zapewniony cel ceny ani założona stopa zwrotu. Bez określenia rzeczywistego wejścia i straty nie policzysz nawet planowanego stosunku zysku do ryzyka. Odrębne zasady pokrewnego układu opisuje artykuł o formacji 5-0.
W dzienniku zachowuj wszystkie rozpoznane układy, także te bez transakcji i bez odbicia. Zapisuj wersję reguł, punkty, proporcje, czas potwierdzenia oraz powód odrzucenia. Dopiero porównanie wyników po kosztach na danych niewykorzystanych do dobierania parametrów pozwala oceniać hipotezę. Kilka estetycznych wykresów ani ustalona z góry liczba udanych prób nie zastępuje takiej kontroli. Sposób organizacji opisuje przewodnik po backteście strategii.
Sprawdź, czy rozumiesz
Jedno krótkie ćwiczenie
Około 2 min · możesz spróbować ponownie
Pas wynosi [1,000075; 1,000473], a ceny siatki to 1,000 + n × 0,001. Co jest dopuszczalne w tym modelu?
- Ustawić poziom 1,000, bo jest najbliżej środka.
- Nie wybrać poziomu: pas nie zawiera ceny siatki.
- Ustawić dowolny poziom wewnątrz pasma.
Sprawdź odpowiedź i wyjaśnienie
Nie wybrać poziomu: pas nie zawiera ceny siatki.
Tak. Kolejne punkty 1,000 i 1,001 leżą po obu stronach pasma; nie ma ceny siatki pomiędzy nimi.
Jeszcze jedno ćwiczenie
W modelu O = 100, X = 120, A = 110 i B = 125 zmień C na 102. Czy spełnione są oba końcowe warunki przyjętego wariantu?
Sprawdź odpowiedź
BC = 23. BC/OB = 23/25 = 0,92 spełnia zakres 0,886–1,13, lecz BC/AB = 23/15 ≈ 1,5333 jest mniejsze od 1,618. Układ nie spełnia obu warunków; cena 102 leży powyżej wspólnej górnej granicy 100,73.

