Dlaczego w środę swap jest potrójny? Data waluty i weekend

Wielu traderów zauważa to dopiero w wyciągu: w nocy ze środy na czwartek punkt swapowy jest nie taki jak zwykle, lecz dokładnie trzy razy większy. Pierwsza myśl bywa nieufna — czy broker po cichu nie dolicza sobie ekstra? Nie dolicza. Potrójny swap w środę to prosta konsekwencja tego, jak rozlicza się rynek walutowy: spot działa w trybie T+2, a środowe rolowanie pozycji musi przeskoczyć przez weekend. Poniżej rozkładam tę arytmetykę dat na czynniki pierwsze i pokazuję, co z niej wynika dla kosztu pozycji trzymanej dłużej niż jeden dzień.

Co to jest data waluty i dlaczego spot działa w trybie T+2

Żeby zrozumieć potrójny swap, trzeba zacząć od pojęcia daty waluty (po angielsku value date). To dzień, w którym po zawarciu transakcji faktycznie dochodzi do rozliczenia, czyli do dostawy walut między stronami. Na rynku spot nie jest on tożsamy z dniem zawarcia transakcji — wypada standardowo dwa dni robocze później, stąd skrót T+2. Konwencja pochodzi z rynku międzybankowego, gdzie banki potrzebują czasu na techniczne potwierdzenie warunków i przelew środków przez systemy płatnicze.

Policzmy to na dniach tygodnia, bo to klucz do całej reszty. Transakcja zawarta w poniedziałek ma datę waluty w środę. Transakcja z wtorku rozlicza się w czwartek, a z czwartku — w poniedziałek następnego tygodnia, bo sobota i niedziela nie są dniami rozliczeniowymi i wypadają z rachuby. To ostatnie przesunięcie jest najważniejsze: weekend nie znika z kalendarza, tylko zostaje przeskoczony. U tradera detalicznego na kontrakcie CFD nigdy nie dochodzi do realnej dostawy waluty, ale broker odwzorowuje dokładnie ten sam kalendarz dat waluty — i to on wyznacza rytm naliczania swapu.

Skąd bierze się swap przy trzymaniu pozycji przez noc

Pozycja zostawiona na noc nie jest zamykana i otwierana od nowa — ona „roluje się" na kolejny dzień. W praktyce oznacza to, że jej data waluty zostaje przesunięta o jeden dzień do przodu. To właśnie przesunięcie daty waluty generuje swap: przez dodatkowy dzień finansujesz walutę, którą w parze sprzedajesz, i jednocześnie zarabiasz odsetki na walucie, którą kupujesz. Różnica między tymi dwiema stopami procentowymi, skorygowana o marżę brokera, jest tym, co widzisz jako punkt swapowy. Mechanikę różnicy stóp i znaku swapu rozłożyłem szczegółowo w tekście o tym, czym właściwie jest swap na forex.

Skoro każde przesunięcie daty waluty o jeden dzień daje jedną dobę swapu, wszystko zależy od tego, o ile dni przeskakuje data waluty danej nocy. Przez większość tygodnia to jeden dzień. Ale raz w tygodniu kalendarz robi większy krok — i właśnie wtedy pojawia się potrójne naliczenie.

Dlaczego środowe rolowanie obejmuje trzy dni

Weźmy pozycję otwartą i utrzymaną przez noc ze środy na czwartek. Środowa transakcja ma datę waluty w piątek (środa plus dwa dni robocze). Po rolowaniu, czyli po przesunięciu na czwartek, nowa data waluty powinna wypaść w poniedziałek następnego tygodnia, bo czwartek plus dwa dni robocze przeskakuje przez sobotę i niedzielę. Data waluty przesuwa się więc nie z piątku na sobotę, lecz z piątku prosto na poniedziałek. To skok o trzy dni kalendarzowe naraz.

I tu domyka się cała logika. Skoro finansowanie musi odpowiadać rzeczywistej liczbie dni między starą a nową datą waluty, broker przy środowym rolowaniu nalicza swap nie za jedną dobę, ale za trzy — za piątek, sobotę i niedzielę. Weekend zostaje rozliczony z góry, w środę, bo to wtedy data waluty przez niego przeskakuje. Nie ma w tym uznaniowości: pojedynczy swap w środę rozjechałby finansowanie z faktyczną liczbą dni do rozliczenia.

„Pozycje utrzymywane po godzinie 17:00 czasu nowojorskiego podlegają rolowaniu. Ponieważ rozliczenie pozycji walutowych następuje w dwa dni robocze, rolowanie ze środy uwzględnia trzy dni z powodu weekendu." — Kathy Lien, *Day Trading and Swing Trading the Currency Market*, John Wiley & Sons, 2009.

Ta sama mechanika dat waluty stoi zresztą za całym rynkiem rolowania, nie tylko za jego środową wersją. Szerszy obraz finansowania pozycji i tego, jak punkty forward wynikają z różnicy stóp, opisałem w artykule o mechanice swapów walutowych.

Przykład: ile naprawdę kosztuje weekend na pozycji

Policzmy to na konkretnej, hipotetycznej pozycji — wartości są ilustracyjne i służą wyłącznie pokazaniu arytmetyki. Załóżmy, że trzymasz jeden lot standardowy pary, na której swap długi wynosi minus trzy i pół pipsa za dobę, a wartość pipsa to dziesięć dolarów. Zwykła noc kosztuje Cię wtedy trzydzieści pięć dolarów. W środę naliczenie jest potrójne, więc ta sama jedna noc kosztuje sto pięć dolarów — tyle, ile trzy zwykłe doby.

W skali pełnego tygodnia płacisz cztery zwykłe naliczenia i jedno potrójne, czyli równowartość siedmiu zwykłych dób — dwieście czterdzieści pięć dolarów. Kto liczy tylko pięć dni handlu, zaniża koszt o czterdzieści procent. Na pozycji negatywnego swapu trzymanej miesiąc ta różnica robi się dotkliwa, bo środa cicho dokłada do rachunku co tydzień. Żeby przeliczyć punkty swapowe na pieniądze dla swojej pary, przyda się znajomość tego, jak liczy się wartość pipsa dla różnych par.

Kiedy potrójny dzień wypada gdzie indziej niż w środę

Środa jest regułą dla większości par walutowych, ale nie jest prawem fizyki. Część brokerów stosuje potrójne naliczenie w inny dzień dla wybranych instrumentów — typowo w piątek dla niektórych indeksów giełdowych i metali o odmiennym cyklu rozliczenia. Na platformie MetaTrader 5 dzień ten jest zresztą zapisany wprost w specyfikacji instrumentu jako osobna właściwość wskazująca dzień trzydniowego swapu, więc broker może go ustawić per instrument.

Do tego dochodzi kalendarz świąt. Jeśli w tygodniu wypada dzień wolny od rozliczeń, na przykład święto bankowe w kraju jednej z walut pary, data waluty przeskakuje o dodatkowy dzień, a broker może przesunąć potrójne, a czasem nawet poczwórne naliczenie na inny dzień. Dlatego jedynym pewnym źródłem prawdy jest tabela swapów u Twojego brokera. Sam fakt, że stawki swap potrafią się zmieniać w trakcie trzymania pozycji, omówiłem w tekście o tym, dlaczego swap zmienił się w środku pozycji.

Dlaczego to ma znaczenie przy strategiach wielodniowych

Dla scalpera zamykającego pozycje tego samego dnia potrójny swap jest abstrakcją — nie dożywa rolowania, więc nigdy go nie płaci. Problem zaczyna się przy strategiach pozycyjnych i swingowych, gdzie pozycja żyje tygodniami. Tam każdy tydzień to jeden potrójny dzień, a na parze negatywnego swapu te środy potrafią cicho przejeść istotną część zysku z ruchu kursu. Działa to też w drugą stronę: jeśli ustawiłeś pozycję pod dodatni swap, na przykład w klasycznym carry trade na USD/JPY, środa to potrójny przychód i gra na Twoją korzyść.

Praktyczny wniosek jest prosty: zanim zostawisz pozycję na dłużej, sprawdź obie wartości swapu, długą i krótką, i policz koszt z uwzględnieniem jednego potrójnego dnia na każdy tydzień. Gdzie w specyfikacji u brokera znaleźć punkty swapowe, tłumaczy też sekcja o spreadzie, prowizjach i swapach w kursie MyBank.pl.

Co zrobić jutro

1. Otwórz specyfikację swojej głównej pary i odczytaj dzień potrójnego swapu. W MetaTraderze kliknij prawym przyciskiem na symbol w oknie „Rynek" i wejdź w specyfikację, a w niej znajdź pozycję dotyczącą trzydniowego swapu. Zapisz, czy dla Twojego instrumentu potrójne naliczenie wypada w środę, czy może w piątek — bo od tego zależy, którego dnia rolowanie będzie najdroższe.
2. Przelicz koszt jednej zwykłej nocy na pieniądze. Weź punkt swapowy długi i krótki z tabeli brokera, pomnóż przez wartość pipsa dla swojej wielkości pozycji i zapisz obie kwoty na kartce nad monitorem. Mając te dwie liczby, w sekundę oszacujesz koszt tygodnia: cztery zwykłe doby plus jeden dzień potrójny, czyli równowartość siedmiu nocy.
3. Dla każdej otwartej pozycji swingowej dopisz do planu jeden potrójny dzień na tydzień. Zamiast liczyć koszt swapu po dniach handlu, licz po faktycznych dobach kalendarzowych do rozliczenia. Dzięki temu nie zaskoczy Cię środa, a rachunek zysków i strat z góry uwzględni weekend, który i tak zostanie naliczony.
4. Sprawdź kalendarz świąt bankowych dla obu walut pary na najbliższy miesiąc. Jeśli w tygodniu wypada dzień wolny od rozliczeń, potrójne, a czasem poczwórne naliczenie może przesunąć się na inny dzień. Zanotuj te tygodnie z wyprzedzeniem, żeby nie uznać większego swapu za błąd brokera, gdy pojawi się poza zwykłą środą.