Equity, balance i margin — jak czytać stan rachunku?

Balance pokazuje zaksięgowane saldo, equity uwzględnia bieżącą sytuację rachunku, a margin oznacza wymagane zabezpieczenie. Free margin i margin level opisują relację kapitału do tego wymogu. Żadne z tych pól osobno nie mówi, ile możesz bezpiecznie stracić. Wysokie saldo nie usuwa strat na otwartych pozycjach, a wolny depozyt nie jest automatycznie kwotą dostępną do wypłaty.

Jak odczytać pięć pól na jednym przykładzie?

Przykład jest hipotetyczny. Zakładamy rachunek w złotych z balance 10 000 zł i łącznym niezrealizowanym wynikiem −300 zł. Nie ma kredytu brokera, zablokowanych zysków, osobno oczekujących prowizji ani dodatkowego finansowania. Wycena obejmuje wszystkie otwarte pozycje. Przyjmujemy, że dla tego rachunku equity uwzględnia cały otwarty wynik, a wymagany margin w tej chwili wynosi 2 500 zł.

Wzory w uproszczonym modelu to: equity = balance + otwarty wynik, free margin = equity − margin oraz margin level = equity / margin × 100%. Ostatni wzór stosuje się tylko dla margin większego od zera. Dokumentacja właściwości rachunku MQL5 rozróżnia te pola; kwoty są wyrażone w walucie rachunku, a poziom zabezpieczenia w procentach.

Czy balance nie zmienia się aż do zamknięcia pozycji?

Może zmienić się wcześniej, na przykład wskutek wpłaty, wypłaty albo zaksięgowanej opłaty. Dokumentacja MT5 opisuje prowizje pobierane natychmiast oraz naliczane i blokowane przed późniejszym rozliczeniem. Dlatego w rzeczywistym equity mogą występować także kredyt, prowizje i blokady. Sprawdź sposób prezentacji swojego rachunku zamiast zawsze utożsamiać różnicę equity i balance z samym ruchem ceny.

Jeżeli opłata została już potrącona z balance, nie odejmuj jej drugi raz przy obliczaniu equity. Podobnie nie doliczaj ponownie finansowania zawartego w porównywanym wyniku. Szczegółowy przykład znajdziesz w wyjaśnieniu, dlaczego zysk różni się od ruchu wykresu.

Equity jest bieżącą wyceną, a nie obietnicą kwoty po zamknięciu całego portfela. Ceny wykonania mogą się zmienić; mogą też dojść koszty zamknięcia. W naszym modelu zamknięcie wszystkiego dokładnie przy stracie 300 zł, bez nowych kosztów i zmian ceny, dałoby balance 9 700 zł. Nie otrzymujesz dodatkowego zysku 2 500 zł tylko dlatego, że zwolniło się zabezpieczenie.

Dlaczego margin nie musi być stały?

Kwota zabezpieczenia zależy od instrumentu i modelu rachunku. Dla prostego modelu FX punktem wyjścia jest wolumen razy wielkość kontraktu, podzielone przez dźwignię. Potem mogą występować przeliczenie waluty i odpowiednie współczynniki. Dokumentacja obliczeń depozytu MT5 opisuje także inne metody. Dzielenie dowolnego nominału przez jedną liczbę nie zastępuje specyfikacji kontraktu.

Zmiana kursu przeliczeniowego lub wymogu zabezpieczenia może zmienić margin nawet bez dołożenia pozycji. Zlecenia oczekujące również mogą wymagać rezerwy. Przy pozycjach przeciwnych wynik zależy od sposobu rozliczania: w trybie netting pozycje na symbolu są łączone, a przy hedgingu wymagania mogą obejmować różne części ekspozycji. Nie zakładaj, że dwie przeciwne pozycje zawsze zużywają zero depozytu.

Nawet w uproszczeniu podwojenie margin nie zmniejsza free margin dokładnie o połowę. Przy niezmienionym equity 9 700 zł i wzroście wymogu z 2 500 zł do 5 000 zł wolny depozyt spada z 7 200 zł do 4 700 zł. To porównanie rachunkowe; realne otwarcie pozycji może równocześnie zmienić equity przez spread i opłaty.

Co oznacza 100%, a co zero margin?

W podanym modelu 100% oznacza wyłącznie równość equity i margin oraz free margin równe zero. Nie wynika stąd uniwersalny próg ostrzeżenia. Margin call i stop out to odrębne ustawienia; MQL5 przewiduje progi procentowe albo kwotowe. Zasady konkretnej usługi trzeba sprawdzić u brokera. Sygnał ostrzegawczy nie jest gwarancją, że otrzymasz wiadomość i zdążysz zareagować przed przymusowym zamknięciem.

Nie przyjmuj również, że 200% stanowi granicę bezpieczeństwa lub że stop out zawsze zamyka najpierw najbardziej stratną pozycję. Sam procent nie opisuje zmienności instrumentów, koncentracji portfela ani możliwego poślizgu. Mechanizm i zakres ochrony klienta omawia osobny poradnik o margin call i stop out.

Gdy margin wynosi zero, iloraz equity / margin nie jest zdefiniowany. Brak wartości procentowej na ekranie nie oznacza automatycznie straty ani alarmu. Sprawdź faktyczne pozycje i zlecenia; nie zamieniaj pustego pola na 0% w swoim arkuszu.

Wskaźnik rośnie, lecz kapitał rachunku pozostaje taki sam

Poprawa margin level nie zawsze oznacza nowy zysk. Rozwiń wcześniejszy fikcyjny odczyt: balance 10 000 PLN, floating −300 PLN, margin 2 500 PLN. Załóż, że jedna pozycja ma + 100 PLN, a druga −400 PLN. Zamykasz pierwszą dokładnie przy tej wycenie; nie ma dodatkowych opłat ani ruchu cen. Według narzuconej specyfikacji pozostała pozycja wymaga 500 PLN depozytu.

Wskaźnik rośnie pięciokrotnie, ponieważ jego mianownik maleje pięciokrotnie. Equity nie wzrosło nawet o złotówkę: 100 PLN tylko przeniesiono z wyceny do salda. Pozostała pozycja nadal ma 400 PLN otwartej straty.

Jeśli oceniasz zmianę rachunku po operacji, sprawdzaj równocześnie equity, pozostałą ekspozycję i przyczynę zmiany depozytu. Sam wyższy procent nie dowodzi poprawienia wyniku ani braku ryzyka reszty portfela. W realnym wykonaniu do porównania trzeba dopisać zmianę ceny, nowe opłaty i faktyczny wymóg pozostającej pozycji.

Jak wykorzystać odczyt przed kolejną decyzją?

Ustal, skąd bierze się różnica salda i equity oraz jakie wymagania obejmuje margin. Oszacuj, jak niekorzystny ruch i ewentualna zmiana zabezpieczenia wpłynęłyby na rachunek. Dodatni free margin nie nakazuje otwierania nowej pozycji. Przy niejasnym odczycie najpierw uzgodnij historię i ustawienia z brokerem.

Dopłata może zwiększyć dostępne środki po zaksięgowaniu, ale nie odwraca poniesionej straty ani nie poprawia strategii. Nie traktuj jej jako automatycznej odpowiedzi na malejący poziom zabezpieczenia. Oceniaj wielkość ekspozycji oraz możliwość jej ograniczenia, zanim powiększysz kapitał narażony na ryzyko.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jedno krótkie ćwiczenie

W kolejnym hipotetycznym odczycie balance wynosi 10 000 zł, otwarty wynik −2 500 zł, a wymagany margin 3 000 zł. Nie ma kredytu ani dodatkowych opłat lub blokad. Ile wynoszą equity, free margin i margin level?

Sprawdź odpowiedź

Equity = 10 000 − 2 500 = 7 500 zł. Free margin = 7 500 − 3 000 = 4 500 zł. Margin level = 7 500 / 3 000 × 100% = 250%. To opis odczytu, nie ocena bezpiecznego rozmiaru pozycji ani gwarancja uniknięcia stop out.

Następny temat: Margin call a stop out: ostrzeżenie, zamknięcie i kapitał →