Dźwignia 1:30 oznacza, że przy takim warunku brokera pozycja wymaga depozytu równego jednej trzydziestej jej wartości nominalnej. Nie oznacza obowiązku wykorzystania całego limitu ani maksymalnej straty równej depozytowi. W polskich zasadach dotyczących CFD znaczenie mają także instrument i status klienta.
Skąd ESMA, a skąd KNF?
ESMA wprowadziła tymczasowe ograniczenia CFD dla klientów detalicznych od 1 sierpnia 2018 r. Limity zależały od zmienności instrumentu bazowego i stanowiły część pakietu ochrony inwestorów. Wysoka dźwignia pozwala budować dużą ekspozycję przy małym zabezpieczeniu, przez co niewielki ruch ceny może silnie zmienić wartość rachunku.
Środki ESMA wygasły z końcem 31 lipca 2019 r., po wprowadzeniu krajowych interwencji przez większość nadzorców. W Polsce podstawą jest decyzja KNF z 1 sierpnia 2019 r. nr DAS.456.2.2019, nadal wskazana w oficjalnym wykazie interwencji. Określenie „limit ESMA” jest więc skrótem historycznym. Poniżej omawiamy polską interwencję dotyczącą CFD, a nie wszystkie produkty finansowe i wszystkie kraje.
Które pary rzeczywiście mają próg 3,33%?
KNF wskazuje pary utworzone z dowolnych dwóch walut: USD, EUR, JPY, GBP, CAD i CHF. Dlatego EUR/USD oraz EUR/CHF należą do tej grupy, ale AUD/USD już nie. Potoczne zaliczenie dolara australijskiego do popularnych walut nie zmienia klasyfikacji regulacyjnej.
| Instrument bazowy CFD | Minimalny depozyt | Odpowiednik dźwigni |
|---|---|---|
| Para z dwóch walut USD, EUR, JPY, GBP, CAD, CHF | 3,33% | Około 1:30 |
| Pozostałe pary walutowe, złoto, indeksy wyliczone w decyzji | 5% | 1:20 |
| Pozostałe towary i indeksy akcyjne | 10% | 1:10 |
| Akcje i pozostałe niewymienione instrumenty bazowe | 20% | 1:5 |
| Kryptowaluty | 50% | 1:2 |
Lista indeksów jest zamknięta; obejmuje m.in. S&P 500 i NASDAQ 100. Nie wystarczy marketingowe określenie „główny indeks”. Progi są minimalne: broker może wymagać większego zabezpieczenia, czyli oferować niższą dźwignię. Dokładnie 1:30 odpowiada 3,333…%, a zapis KNF wynosi 3,33%. Przy obliczaniu kwoty używaj rzeczywistej stawki ze specyfikacji.
Gdy broker wymaga 5% także na EUR/CHF
Hasło „do 1: 30” nie wystarcza do obliczenia zabezpieczenia. Ten kontrprzykład oddziela minimum prawne od konkretnej stawki w specyfikacji.
Przesuń diagram w bok, aby zobaczyć całość
Model autorski: dwa osobne CFD, po 12 000 USD nominału; klient detaliczny bez statusu doświadczonego w zakresie polskiej decyzji. Stawka 5% dostawcy jest fikcyjna. Pominięto koszty, konwersję, wynik otwarty i kompensację zabezpieczenia. Minima: KNF, pkt 3a–b.
Dla EUR/CHF rzeczywisty wymóg przewyższa minimum o 200,40 USD. Dla AUD/USD oba wynoszą 600 USD. Odczytuj zatem stawkę dla danego rachunku i symbolu; nie podmieniaj jej limitem z reklamy. Diagram dotyczy kwoty zabezpieczenia, a nie maksymalnej straty.
Przykład: depozyt i wynik w tej samej walucie
Załóżmy hipotetycznie rachunek o equity 2 000 USD, jedną pozycję EUR/USD o nominale 10 000 EUR oraz kurs 1,1000 USD za EUR. Ekspozycja wynosi 11 000 USD. Broker stosuje dokładnie 1:30, więc wymagany depozyt to 11 000 / 30 = około 366,67 USD. Przy samej stawce 3,33% rachunek dałby 366,30 USD; różnica wynika z zaokrąglenia progu.
Efektywna dźwignia tej pojedynczej pozycji wynosi 11 000 / 2 000 = 5,5. Dla pozycji długiej spadek kursu wykonania z 1,1000 do 1,0990 daje stratę 10 USD: 10 000 × 0,0010. Pomijamy spread, prowizje, finansowanie i poślizg, aby pokazać sam rachunek. Zmiana limitu brokera nie zmieni wyniku tej samej pozycji przy tych samych cenach; zmieni wymagany depozyt. Większy wolumen zmieni już wynik.
Dwie grupy instrumentów, dwa składniki depozytu
Nie stosuj jednego progu do całego portfela, jeśli instrumenty należą do różnych grup. W fikcyjnym rachunku klienta bez statusu doświadczonego przyjmij dwie pozycje o wartości po 10 000 USD: jedną na EUR/USD, drugą na AUD/USD. Dla przejrzystości broker używa dokładnie stawek 3,33% i 5%, odpowiadających opisanym minimom KNF. Equity wynosi 2 000 USD; pomijamy otwarty wynik, koszty i wzajemne potrącenia.
| Pozycja | Nominał USD | Stawka | Depozyt USD |
|---|---|---|---|
| EUR/USD | 10 000 | 3,33% | 333 |
| AUD/USD | 10 000 | 5% | 500 |
| Razem | 20 000 | 4,165% efektywnie | 833 |
Depozyt portfela wynosi 833 USD, a wolny depozyt w uproszczeniu 1 167 USD. Pomnożenie całych 20 000 USD przez 3,33% dałoby 666 USD i zaniżyłoby wymóg o 167 USD. To błąd przypisania kategorii, nie efekt zaokrąglenia 1:30.
Efektywna stawka 4,165% jest tutaj średnią ważoną nominalnymi wielkościami, a nie nowym progiem regulacyjnym. Przy innych wagach będzie inna. W arkuszu przypisuj każdej pozycji jej rzeczywistą stawkę ze specyfikacji, oblicz kwoty i dopiero je sumuj. Broker może wymagać więcej niż minima.
Co zapewniają zabezpieczenia rachunku?
Reguła zamknięcia pozycji dotyczy całego rachunku CFD. Uruchamia się, gdy środki pieniężne wraz z niezrealizowanym wynikiem spadną poniżej połowy łącznej wartości ochrony początkowego depozytu zabezpieczającego otwartych CFD. Dostawca ma zamknąć co najmniej jedną pozycję. Nie jest to obietnica zachowania połowy początkowej wpłaty ani wykonania po określonej cenie.
Ochrona przed ujemnym saldem ogranicza zobowiązania z CFD do środków na objętym ochroną rachunku. Nie zabezpiecza tych środków przed stratą. Także zwykły stop loss może wykonać się gorzej wskutek poślizgu. Szczegóły wyjaśnia różnica między margin call a stop out.
Klient doświadczony i sprawdzenie oferty
Polski doświadczony klient detaliczny może otrzymać depozyt 1%, czyli dźwignię 1:100, dla walut, złota i indeksów wymienionych w decyzji. Pozostałe kategorie zachowują wyższe minima. Status wymaga łącznie spełnienia warunków doświadczenia transakcyjnego i wiedzy oraz oceny dostawcy; sam kurs nie wystarcza. Nie jest to status profesjonalny: pozostała ochrona detaliczna pozostaje. Możliwość dotyczy klienta z siedzibą lub miejscem zwykłego pobytu w Polsce, według warunku z decyzji.
Przed porównaniem ofert zapisz nazwę spółki z umowy, kategorię klienta, symbol instrumentu, stawkę depozytu i zasady zamykania pozycji. Sama zagraniczna siedziba nie wyłącza polskiej interwencji przy działalności objętej jej zakresem. Dźwignię oceniaj razem z wielkością pozycji i stratą w scenariuszu niekorzystnym, uwzględniając koszty oraz możliwość luki. Dalsze rozróżnienia znajdziesz w porównaniu kategorii klientów.
Sprawdź, czy rozumiesz
Jedno krótkie ćwiczenie
Około 2 min · możesz spróbować ponownie
W diagramie broker wymaga 5% dla EUR/CHF o nominale 12 000 USD. Jaką kwotę wpisać jako wymagany depozyt?
- 399,60 USD
- 600 USD
- 400 USD
Sprawdź odpowiedź i wyjaśnienie
600 USD
12 000 × 5% = 600 USD. Minimum KNF nie zastępuje wyższej stawki dostawcy.
Jeszcze jedno ćwiczenie
W hipotetycznym przykładzie nominalna ekspozycja wynosi 11 000 USD. Broker wymaga 4% depozytu. Ile wynosi depozyt i czy spadek EUR/USD o 0,0010 zmienia stratę pozycji 10 000 EUR?
Sprawdź odpowiedź
Depozyt wynosi 440 USD: 11 000 × 4%. Dźwignia wynikająca z tej stawki to 1:25. Przy tych samych cenach i wolumenie strata pozycji długiej nadal wynosi 10 USD przed kosztami; większy depozyt nie zmienia wartości ruchu ceny.