Hedging pozycji — czy otwieranie przeciwstawnych zleceń ma sens?

Marek trzyma stratną pozycję długą na EUR/USD. Zamiast ją zamknąć i przyznać się do minusa, otwiera short tej samej wielkości na tej samej parze. Z ulgą patrzy, jak wynik przestaje się ruszać — strata „zamrożona". Tyle że nie zniknęła. Marek właśnie zapłacił drugi spread, od dziś naliczają mu dwa swapy, a decyzja, którą odkładał, czeka w tym samym miejscu. Hedging pozycji brzmi jak ostrożność, a u inwestora indywidualnego najczęściej jest kosztowną protezą psychologiczną. Poniżej tłumaczę, kiedy ma sens, a kiedy tylko drenuje rachunek.

Czym właściwie jest hedging pozycji?

Hedging w detalu to otwarcie zlecenia przeciwnego do już posiadanego — albo na tym samym instrumencie, albo na skorelowanym. Bezpośredni wariant wygląda tak: masz otwartą pozycję długą, a dokładasz do niej krótką o tej samej wielkości na EUR/USD. Od tej chwili każdy ruch ceny w górę dopisuje zysk po jednej stronie i odejmuje identyczną kwotę po drugiej. Ekspozycja netto spada do zera, a wynik na rynku zastyga.

Deklarowany cel jest zawsze ten sam: zamrozić stratę, zamiast ją zamknąć. To brzmi rozsądnie, dopóki nie policzysz, co się naprawdę stało. Strata, którą miałeś w chwili dokładania shorta, nie wyparowała — została zaksięgowana i siedzi na rachunku. Zablokowałeś też podwójny depozyt zabezpieczający na dwie pozycje, które wzajemnie się znoszą. Po polsku: zapłaciłeś za to, żeby przez chwilę nie patrzeć na problem.

Dlaczego bezpośredni hedge to dla detalisty zwykle złudzenie?

Bo netto nie zyskujesz nic, a płacisz potrójnie. Pierwszy koszt to drugi spread — otwarcie shorta kosztuje tyle samo co każda inna transakcja, więc od razu oddajesz brokerowi różnicę bid-ask drugi raz. Drugi koszt to punkt swapowy naliczany za przetrzymanie pozycji przez noc, i tu jest haczyk: przy hedgu płacisz swap od obu nóg, a marża brokera potrafi sprawić, że oba są ujemne. Trzeci, najdroższy, jest niewidoczny — odraczasz decyzję, którą i tak musisz podjąć.

Bo zamknięcie stratnej pozycji robi dokładnie to samo dla twojej ekspozycji, tylko taniej i od razu. Po zamknięciu masz zero otwartych pozycji, zwolniony margin i jasną sytuację. Po hedgu masz dwie pozycje, podwójny koszt utrzymania i tę samą stratę, tyle że schowaną. Nie ma co się oszukiwać: w 90 procentach przypadków, gdy początkujący „hedguje" własnego stratnego longa, robi to, żeby nie kliknąć przycisku, który boli.

„Most private traders on a losing streak keep trying to trade their way out of a hole. He keeps putting on more trades and increases his size, all the while digging himself a deeper hole." — Alexander Elder, Trading for a Living, Wiley, 1993.

Czemu USA zakazuje hedgingu, a Europa nie?

W Stanach Zjednoczonych decyduje reguła NFA 2-43(b), wprowadzona przez samorząd rynku derywatów. Mówi ona wprost, że firma forex nie może prowadzić na koncie klienta przeciwstawnych pozycji — musi je zamykać w trybie first-in, first-out, czyli najstarsza pozycja znika jako pierwsza. Treść reguły 2-43 nie zostawia tu pola do interpretacji. Regulator uznał, że bezpośredni hedge nie daje klientowi realnej korzyści, a generuje podwójne koszty, na których zarabia broker.

W Europie podejście jest inne — tu rozstrzyga technologia platformy. MetaTrader rozróżnia dwa systemy księgowania pozycji. W trybie netting na jeden instrument przypada jedna pozycja, więc przeciwne zlecenie ją redukuje albo zamyka. W trybie hedging każde nowe zlecenie otwiera osobną pozycję, więc long i short na tej samej parze mogą istnieć obok siebie. MT4 działa zawsze w trybie hedging, MT5 daje wybór — i tę różnicę opisuje oficjalna dokumentacja MetaTrader 5. Europejski regulator pozwala, więc odpowiedzialność spada na ciebie.

Kiedy hedging naprawdę ma sens?

Wtedy, gdy zabezpieczasz realną ekspozycję, a nie maskujesz jednej stratnej transakcji. Klasyczny przykład to firma, która za trzy miesiące ma zapłacić dużą fakturę w dolarach. Kupuje dolary z wyprzedzeniem albo wystawia kontrakt terminowy, żeby zafiksować kurs i nie zależeć od tego, gdzie EUR/USD będzie w dniu płatności. To jest zabezpieczenie przyszłego, znanego zobowiązania — coś, co istnieje poza rachunkiem tradingowym.

Sens ma też hedging korelacyjny u zaawansowanych — równoważenie ryzyka między instrumentami, które historycznie poruszają się razem, na przykład częściowe zabezpieczenie długiej pozycji na jednej parze krótką na drugiej, silnie z nią powiązanej. To narzędzie wymaga jednak rozumienia, jak korelacje par walutowych zmieniają się w praktyce, bo korelacja bywa zwodnicza i potrafi się odwrócić w najgorszym momencie. Szerzej o tym, jak korelacja wpływa na ryzyko całego portfela, pisze kurs MyBank.pl w sekcji o korelacji i ryzyku portfelowym.

Przykład: ile naprawdę kosztuje „zamrożenie" straty?

Weźmy przykład hipotetyczny. Marek ma długą pozycję jeden lot standardowy EUR/USD, otwartą po 1,0900, a kurs spadł do 1,0850. Jest pięćdziesiąt pipsów pod wodą, czyli około 500 USD straty. Zamiast zamknąć, otwiera short jeden lot na tej samej parze. Od tej chwili wynik stoi — ale broker nalicza mu swap od obu nóg, powiedzmy łącznie równowartość kilkunastu dolarów za każdą noc, a przy otwarciu shorta Marek oddał drugi spread.

Po tygodniu trzymania Marek ma wciąż tę samą stratę 500 USD na zamrożonym longu, do tego narosłe punkty swapowe i dwukrotnie zapłacony spread. Gdy w końcu „rozplątuje" hedge, wychodzi z rachunku gorzej, niż gdyby pierwszego dnia po prostu zamknął longa i przyjął te 500 USD na klatę. Mała pauza: policz sam, ile swapów zapłaciłbyś przez miesiąc takiego zawieszenia — to liczba, której większość hedgujących nigdy nie sprawdza.

Co zrobić jutro

1. Przejrzyj otwarte pozycje i znajdź każdy ukryty hedge. Otwórz platformę i sprawdź, czy masz jednocześnie długą i krótką pozycję na tym samym instrumencie. Jeśli tak, policz, ile swapu naliczono ci od obu nóg od dnia otwarcia — to jest realna cena odraczania decyzji, którą płacisz każdej nocy bez żadnej korzyści dla ekspozycji.
2. Zamień każdy bezpośredni hedge na jasną decyzję. Dla każdej pary przeciwstawnych pozycji odpowiedz uczciwie na jedno pytanie: czy gdyby ta pozycja była dziś zamknięta, otworzyłbyś ją ponownie? Jeśli nie, zamknij obie nogi i uwolnij kapitał, zamiast utrzymywać podwójny koszt utrzymania w nieskończoność.
3. Ustaw stop-loss tam, gdzie wcześniej sięgałeś po hedge. Wybierz poziom, na którym twoja teza przestaje być ważna, i wstaw na nim zlecenie obronne, o którym więcej w tekście o różnicy między stop-lossem a take-profitem. Maksymalna strata będzie wtedy znana z góry, a nie chowana pod drugą pozycję.
4. Zmniejsz rozmiar następnej pozycji, zanim ją otworzysz. Jeśli czujesz pokusę hedgowania, to zwykle znak, że pozycja jest za duża na twój rachunek. Policz wielkość tak, by ruch o twój stop-loss kosztował maksymalnie jeden procent kapitału — fundament opisuje artykuł o podstawach zarządzania ryzykiem tradera.

To nie jest porada inwestycyjna — to perspektywa analityka, który od 2007 roku obserwuje, jak detaliści gubią się w przeciwstawnych zleceniach. Jeśli ograniczasz ryzyko, rób to stop-lossem i mniejszą pozycją, nie hedgem. Bezpośredni hedging detaliczny to najczęściej psychologiczna proteza, nie strategia.