Skrót pomaga tylko wtedy, gdy obie osoby rozumieją go tak samo. „BE”, „R:R 1:2” albo „konto ECN” nie opisują samodzielnie kosztów, ryzyka ani zasad wykonania. Ten słownik grupuje terminy według zastosowania. Przy zapisie liczbowym dopisz jednostkę, kolejność porównywanych wartości oraz informację, czy uwzględniono koszty.
Zlecenia i zarządzanie pozycją
| Skrót lub termin | Znaczenie i ważne rozróżnienie |
|---|---|
| SL — Stop Loss | Zlecenie/poziom służący ograniczeniu straty. Cena aktywacji nie jest gwarantowaną ceną wykonania. |
| TP — Take Profit | Zlecenie/poziom realizacji celu. To warunek operacji, nie obietnica, że rynek do niego dotrze. |
| BE, B/E — Break-Even | Wynik zerowy. Potoczne „SL na BE” często znaczy stop na wejściu; po kosztach lub poślizgu wynik może być ujemny. |
| TS — Trailing Stop | Mechanizm przesuwania stopa za korzystnym ruchem. W standardowym MT5 działa w terminalu; wyłączony terminal nie aktualizuje trailing stopa. |
| Market / pending | Zlecenie rynkowe / oczekujące. Zlecenie oczekujące wymaga spełnienia określonych warunków; samo złożenie nie oznacza transakcji. |
| Limit / stop / stop-limit | Limit wyznacza granicę ceny; stop uruchamia odpowiednią operację po osiągnięciu poziomu; stop-limit uruchamia zlecenie z limitem. |
| Partial close | Częściowe zamknięcie pozycji. Pozostały wolumen nadal podlega zmianom ceny. |
Przesunięcie SL na wejście nie jest tym samym co policzenie progu rentowności netto. Przy kosztach 5 zł zamknięcie bez zmiany ceny daje w uproszczeniu −5 zł. Nie wyciągaj wniosku o gwarantowanym wyniku z samej etykiety BE. Szczegóły opisuje porównanie SL i TP.
Broker, rynek i sposób wykonania
| Skrót lub termin | Znaczenie i ważne rozróżnienie |
|---|---|
| OTC — Over The Counter | Obrót pozagiełdowy. Sam skrót nie oznacza braku nadzoru ani nie wskazuje, kto jest stroną Twojej umowy. |
| CFD — Contract for Difference | Kontrakt rozliczający różnicę ceny, bez dostawy instrumentu bazowego. Sprawdź spółkę będącą stroną kontraktu. |
| ECN — Electronic Communication Network | Elektroniczna sieć kojarząca zlecenia. Etykieta rachunku „ECN” nie dowodzi, że klient zawiera umowę bezpośrednio z bankiem. |
| STP — Straight-Through Processing | Automatyczne przetwarzanie operacji. Nie jest samodzielnym dowodem określonej ścieżki każdego zlecenia ani braku konfliktów interesów. |
| MM — Market Maker | Animator kwotujący ceny kupna i sprzedaży. To rola rynkowa, a nie nazwa trybu wykonania w MT5. |
| Instant / Market Execution | Tryby wykonania MT5: odpowiednio realizacja z ceną w żądaniu i możliwością requote / realizacja bez dodatkowej akceptacji nowej ceny. |
| FOK — Fill or Kill | Warunek wykonania całego żądanego wolumenu albo niewykonania. Nie gwarantuje dostępności tego wolumenu. |
| IOC — Immediate or Cancel | Natychmiastowe wykonanie dostępnej części; niewykonana reszta zostaje anulowana. Obsługa zależy od instrumentu i trybu. |
| Requote / slippage | Propozycja nowej ceny / różnica między ceną odniesienia i rzeczywistą ceną wykonania. Poślizg może być korzystny lub niekorzystny. |
Nie utożsamiaj „STP” z Market Execution ani „MM” z Instant Execution. FOK i IOC opisują warunki realizacji wolumenu, a nie organizację brokera. Źródłem informacji o kontrahencie i wykonywaniu operacji są umowa, specyfikacja oraz polityka realizacji. Kontekst znajdziesz w opisie mechaniki rynku OTC.
Dwie litery w zleceniu zmieniają wielkość wykonania
Skróty FOK i IOC nabierają znaczenia, gdy brakuje całej żądanej ilości. Model: wysyłasz zlecenie 0,50 lota, a na dozwolonych warunkach można od razu wykonać tylko 0,30 lota. Zakładamy, że symbol obsługuje wybraną regułę, a poza brakiem ilości nie ma przeszkód.
Przesuń diagram w bok, aby zobaczyć całość
Plan 0,50 lota oznaczałby 0,50 × 200 = 100 PLN straty ceny przy zadanym ruchu. Faktyczne IOC daje 0,30 × 200 = 60 PLN. Niewykonane 0,20 lota w IOC nie czeka na późniejsze uzupełnienie. Najpierw odczytaj potwierdzony wolumen, potem wyznacz ekspozycję. Dla innej polityki wykonania reszta mogłaby zachowywać się inaczej. Nie wyprowadzaj FOK/IOC z etykiety ECN lub Market Maker.
Założenia modelu: Ta sama cena, jeden moment dostępności, wyłącznie podana ilość 0,30 lota. Umowna strata ceny przy zadanym ruchu: 200 PLN na lot; bez opłat i poślizgu. Źródło mechanizmu: MetaQuotes — Order Properties: volume execution policies. To autorski przykład edukacyjny, nie bieżące dane rynkowe.
Cena, wykres i jego struktura
| Skrót lub termin | Znaczenie i ważne rozróżnienie |
|---|---|
| Bid / Ask / spread | Cena sprzedaży przez klienta / cena kupna przez klienta / różnica Ask − Bid, dla porównywalnego kwotowania. |
| Pip / point / lot | Pip to umowna jednostka ruchu pary; point zależy od formatu kwotowania; lot określa wolumen według specyfikacji kontraktu. |
| TF — Timeframe | Interwał świecy: M1 — minuta, H1 — godzina, H4 — cztery godziny, D1 — dzień. Granice świec zależą także od danych. |
| S/R — Support/Resistance | Wsparcie/opór: obserwowane poziomy lub strefy potencjalnej reakcji. Cena może je przebić. |
| HH / HL | Higher High / Higher Low: wyższy szczyt / wyższy dołek względem wybranych wcześniejszych punktów. |
| LH / LL | Lower High / Lower Low: niższy szczyt / niższy dołek. Określ interwał i zasady wyboru punktów. |
| BOS — Break of Structure | Określenie wybicia wybranego punktu struktury. Dopisz, czy wymagasz zamknięcia świecy, czy wystarczy naruszenie ceny. |
| ChoCh — Change of Character | Określenie zmiany dotychczasowej struktury. Definicje szkół analizy różnią się; nie jest potwierdzeniem przyszłego odwrócenia. |
| Setup / pullback / retest | Układ spełniający przyjęte reguły / cofnięcie ruchu / powrót do analizowanego poziomu. Same nazwy nie określają warunków transakcji. |
BOS i ChoCh traktuj jako język danej metody. Zamiast samego „BOS na H1” zapisz, który szczyt wybito i jak to rozpoznajesz. To umożliwia sprawdzenie obserwacji bez zgadywania znaczenia skrótu.
Wynik, rachunek i ryzyko
| Skrót lub termin | Znaczenie i ważne rozróżnienie |
|---|---|
| P/L, PnL — Profit and Loss | Wynik finansowy. Floating/unrealized oznacza wynik otwartych pozycji; realized — wynik zrealizowany. |
| Gross / net | Brutto / netto: sprawdź, jakie koszty obejmuje dana kolumna. W raporcie MT5 Gross Profit sumuje zyskowne transakcje bez swapów i prowizji. |
| Balance / equity | Saldo zaksięgowanych operacji / bieżąca wartość rachunku. Equity uwzględnia także wynik otwartych pozycji i ewentualne inne składniki rachunku. |
| Margin / free margin | Wymagany depozyt / dostępne wolne środki według zasad rachunku. Depozyt nie jest limitem straty. |
| R — jednostka ryzyka | W dzienniku może oznaczać z góry określoną kwotę planowanego ryzyka. Wynik +2R oznacza jej dwukrotność, jeśli tę konwencję przyjęto. |
| R:R, RRR — relacja ryzyka i celu | Nazwy bywają używane w przeciwnej kolejności. Zapisuj np. „ryzyko:cel = 1:2” albo „cel/ryzyko = 2”. |
| WR — Win Rate | Odsetek zyskownych transakcji w zdefiniowanej próbie. Podaj, jak traktujesz wyniki zerowe i częściowe zamknięcia. |
| Expectancy | Wartość oczekiwana według modelu; w danych historycznych szacowana średnim wynikiem transakcji. Sam planowany RRR jej nie wyznacza. |
| DD / MDD — Drawdown / Maximum Drawdown | Obsunięcie od wcześniejszego szczytu / największe obsunięcie w próbie. Wskaż balance czy equity, okres, kwotę lub procent i obsługę wpłat. |
| ATH — All-Time High | Najwyższa wartość w dostępnej historii danej serii. Szczyt rachunku po wpłacie nie dowodzi zysku ze strategii. |
Własny przykład bez kosztów: plan zakłada stratę 100 zł albo zysk 200 zł, więc ryzyko:cel = 1:2 i cel/ryzyko = 2. Przy hipotetycznym modelu 30% wyników +200 zł i 70% wyników −100 zł średnia wynosi 0,30 × 200 − 0,70 × 100 = −10 zł. Korzystna relacja celu do ryzyka nie wystarcza do dodatniego wyniku oczekiwanego.
Przy osobno założonym koszcie 5 zł na każdą transakcję średnia spada do −15 zł. To model z dwoma możliwymi wynikami, nie prognoza skuteczności. Jeżeli liczysz średnią z wyników już netto, nie odejmuj tych samych kosztów ponownie. Mechanikę rachunku rozwija artykuł balance, equity i margin.
Suma R nie zawsze jest sumą pieniędzy
Hipotetycznie pierwsza transakcja ma R = 100 zł i wynik + 2 R, druga R = 300 zł i wynik −1 R. Suma pieniędzy wynosi 200 − 300 = −100 zł, choć suma zapisanych wielokrotności to + 1 R. R nie jest tu stałą wspólną jednostką. Porównując pieniężny wynik serii, zachowaj kwotę R każdej transakcji; nie przemnażaj sumy przez arbitralnie wybraną stawkę.
Horyzont i język rozmowy
Scalping oznacza bardzo krótki horyzont, day trading — handel w obrębie dnia/sesji, swing trading — utrzymywanie pozycji przez kolejne sesje, a position trading — dłuższy horyzont. Granice nazw są umowne; żadna nie określa bezpiecznej liczby transakcji ani oczekiwanego zysku.
Long, L, „elki” to pozycje długie; short, S, „eski” — krótkie. Dla prostej ekspozycji długa korzysta ze wzrostu ceny, krótka ze spadku, przed uwzględnieniem kosztów. Bull/bear oznacza nastawienie wzrostowe/spadkowe. W instrukcji lub dzienniku zapisuj pełną nazwę kierunku.
Makro: rozwiń skrót, potem sprawdź publikację
| Skrót lub termin | Znaczenie i ważne rozróżnienie |
|---|---|
| NFP — Nonfarm Payrolls | Zatrudnienie pozarolnicze w amerykańskim badaniu zakładów pracy BLS. Potocznie także miesięczna zmiana tego zatrudnienia; nie to samo co stopa bezrobocia. |
| CPI — Consumer Price Index | Indeks cen konsumpcyjnych. W kalendarzu sprawdź kraj, okres oraz wariant: np. zmiana miesięczna lub roczna, indeks ogółem lub bazowy. |
| FOMC — Federal Open Market Committee | Komitet Fed ustalający kierunek amerykańskiej polityki pieniężnej. Aktualny harmonogram i komunikat sprawdzaj u źródła. |
| Hawkish / dovish | Jastrzębi / gołębi: ocena nastawienia ku bardziej restrykcyjnej / łagodniejszej polityce. To interpretacja komunikatu, nie automatyczny sygnał kierunku waluty. |
| bp, bps / pp | Punkty bazowe / punkty procentowe. 1 bp = 0,01 pp; zmiana stopy z 4,00% do 4,25% to 25 bp, czyli 0,25 pp. |
Odczyt, prognoza i poprzednia wartość są różnymi informacjami. NFP podlega rewizjom; w CPI znaczenie ma wybrana miara. Nie zamieniaj rozwinięcia skrótu w regułę „wyższy wynik zawsze wzmacnia dolara”.
Ćwiczenie: rozszyfruj zapis
Przetłumacz: „long EUR/USD, H1, R = 100 zł, cel 2R, SL na BE”. Otrzymujesz kierunek długi, godzinowy interwał, zdefiniowaną jednostkę ryzyka i cel 200 zł. Nadal brakuje wolumenu, dokładnych cen, kosztów i zasad wykonania. Sam zapis BE nie daje gwarancji wyniku zerowego. Ćwiczenie wykonaj na kartce; nie wymaga zawarcia transakcji.
Sprawdź, czy rozumiesz
Jedno krótkie ćwiczenie
Około 2 min · możesz spróbować ponownie
W modelu IOC żądasz 0,80 lota. Dostępne i wykonane od razu jest 0,25 lota, bez innych przeszkód. Co dzieje się z pozostałymi 0,55 lota?
- Zostaje anulowane.
- Zostaje automatycznie jako zlecenie oczekujące.
- Całość 0,80 lota jest zawsze wykonana.
Sprawdź odpowiedź i wyjaśnienie
Zostaje anulowane.
Tak. IOC wykonuje dostępną część i anuluje resztę. Pozycja wynikająca z tego wykonania ma 0,25 lota, nie 0,80.
Jeszcze jedno ćwiczenie
Ryzyko wynosi 100 zł, cel 200 zł. W hipotetycznym modelu 30% wyników to +200 zł, pozostałe −100 zł. Koszt każdej transakcji wynosi osobno 5 zł. Oblicz średni wynik.
Sprawdź odpowiedź
Cel/ryzyko = 2, czyli ryzyko:cel = 1:2. Średnia przed kosztami: 0,30 × 200 − 0,70 × 100 = −10 zł; po odjęciu 5 zł = −15 zł. To model edukacyjny, nie oszacowanie skuteczności konkretnej strategii.