Na rachunku jest 10 000 USD, a otwarta pozycja ma nominał 110 000 USD. Faktyczna relacja ekspozycji do equity wynosi 11:1, choć oferta brokera pokazuje limit 1:30. Obie liczby mogą być prawidłowe: pierwsza opisuje rachunek, druga służy do obliczenia wymaganego zabezpieczenia. Żadna sama nie mówi, po jakiej cenie zamknie się pozycja.
Limit dźwigni i dźwignia efektywna
W prostym modelu limit 1:30 oznacza wymagany depozyt równy jednej trzydziestej nominału. Dla 110 000 USD jest to 3 666,67 USD. Depozyt, nazywany marginem, stanowi wymagane zabezpieczenie otwartej pozycji. Nie jest prowizją ani maksymalną kwotą straty.
Dźwignia efektywna porównuje natomiast nominał z bieżącym equity: 110 000 ÷ 10 000 = 11. Przy kilku pozycjach trzeba dodatkowo rozróżnić ekspozycję brutto i netto; przeciwne pozycje nie usuwają wszystkich kosztów ani wymagań depozytowych. Wzory wymagają wspólnej waluty licznika i mianownika.
Ta sama pozycja, dwa wymagania depozytowe
Przyjmijmy jeden lot EUR/USD, kontrakt 100 000 EUR i umowny kurs 1,1000 USD za EUR. Nominał wynosi 110 000 USD. Tabela porównuje dwa hipotetyczne limity dla tej samej pozycji, rachunku USD i equity 10 000 USD. Pomijamy opłaty, inne pozycje oraz otwarty wynik.
| Wielkość | Limit 1:30 | Limit 1:100 |
|---|---|---|
| Wymagany depozyt | 3 666,67 USD | 1 100 USD |
| Wolny depozyt | 6 333,33 USD | 8 900 USD |
| Dźwignia efektywna | 11:1 | 11:1 |
| Wartość pipsa | 10 USD | 10 USD |
| Strata z ruchu o 50 pipsów | 500 USD | 500 USD |
Niższy depozyt pozostawia więcej wolnych środków, ale nie zmniejsza wyniku straty z tego samego ruchu ceny. Dopiero zwiększenie wolumenu zwiększa wartość pipsa. Tabela nie jest ofertą dostępnych limitów ani sugestią wykorzystania całego wolnego depozytu.
Saldo, equity, wolny depozyt i margin level
Saldo obejmuje zaksięgowane operacje. Equity uwzględnia także bieżący wynik otwartych pozycji i odpowiednie składniki rachunku. Wolny depozyt w podstawowym modelu wynosi equity minus wykorzystany depozyt. Nie utożsamiaj go automatycznie z kwotą dostępną do wypłaty.
Margin level = equity ÷ wykorzystany depozyt × 100%. W przykładzie 1:30 początkowo wynosi około 272,73%. Jeśli strata z ceny wyniesie 500 USD, equity spadnie do 9 500 USD. Przy założeniu niezmienionego depozytu wskaźnik wyniesie około 259,09%. Wymagania oraz kursy przeliczenia mogą jednak zmieniać się w czasie. Przy zerowym wykorzystanym depozycie tego ilorazu nie obliczamy.
Wyższy margin level oznacza większy zapas względem danego wymogu, lecz nie stanowi ogólnej oceny bezpieczeństwa. Rachunki z podobnym wskaźnikiem mogą mieć inne pozycje, zmienność i podatność na lukę. Zobacz dokładniej mechanizm margin call i stop out.
Netto zero, lecz koszty i zabezpieczenie nadal pozostają
Zero ekspozycji netto nie musi oznaczać zerowego kosztu ani depozytu. W fikcyjnym rachunku hedging utrzymujesz równocześnie long 10 000 EUR po Ask 1,1001 i short 10 000 EUR po Bid 1,1000. Bid/Ask pozostają niezmienione; pomijamy prowizje i finansowanie.
Natychmiastowa wycena zamknięcia daje longa −1 USD i shorta −1 USD, łącznie −2 USD. Kierunkowe jednostki netto wynoszą 10 000 −10 000 = 0 EUR, natomiast brutto 20 000 EUR. Nie wolno utożsamiać jednej wielkości z drugą.
Załóż dodatkowo, że fikcyjny dostawca nie przyznaje ulgi depozytowej przeciwstawnym pozycjom. Dla uproszczonej referencji 11 000 USD każdej nogi i stawki 1/30 łączny wymóg to(11 000 + 11 000)/30 ≈733,33 USD. To narzucona zasada modelu, nie obowiązek wszystkich rachunków hedging.
Przy analizie wpisz trzy osobne wartości: nominał brutto, nominał netto oraz rzeczywisty wymóg depozytu. Do tego dolicz koszty obu nóg zgodnie z umową. W trybie netting opisane dwie niezależne pozycje nie pozostaną otwarte w tej postaci. Zero w kolumnie netto nie stanowi uniwersalnego zwolnienia z kosztów i zabezpieczenia.
Próg zamknięcia nie gwarantuje ceny
Margin call może oznaczać ostrzeżenie, ale nie ma jednego obowiązkowego progu ostrzegawczego dla wszystkich firm. Nie zakładaj telefonu, dodatkowego czasu na dopłatę ani konkretnej kolejności zamykania pozycji. Warunki sprawdź w umowie i specyfikacji rachunku.
Decyzja KNF dotycząca detalicznych CFD przewiduje zamknięcie co najmniej jednej pozycji, gdy wskazana wartość rachunku spadnie poniżej połowy łącznego początkowego zabezpieczenia otwartych CFD. To mechanizm zamknięcia, nie obietnica realizacji dokładnie przy 50%. Luka może zwiększyć stratę. Ochrona przed ujemnym saldem jest odrębną zasadą i nie zwraca utraconych środków rachunku.
W Polsce rozróżnij trzy kategorie klienta
Interwencja ESMA z 2018 r. była punktem wyjścia dla ograniczeń detalicznych CFD. W Polsce sprawdzaj decyzję KNF z 2019 r. i warunki konkretnego dostawcy. Standardowy klient detaliczny oraz doświadczony klient detaliczny mają różne wymogi depozytu. Dla doświadczonego decyzja dopuszcza 1% przy parach walutowych, wymienionych indeksach i złocie, po spełnieniu warunków; nie oznacza to 1% na wszystkie CFD.
Status profesjonalny jest odrębny. Nie jest prawdą, że każdy limit wyższy niż 1:30 wymaga automatycznie przejścia na profesjonalny. Porównaj zasady kwalifikacji i ochrony dla tych kategorii.
Co policzyć przed zleceniem
Oddziel trzy obliczenia: stratę przy planowanej cenie wyjścia, wymagany depozyt oraz skutki dla całego equity. Wolumen dobierz do jawnych założeń ryzyka, a następnie sprawdź jego wykonalność, koszty i zapas depozytu. Pozostawienie niewykorzystanej zdolności do otwierania pozycji jest normalne. Dopłata środków zwiększa także pieniądze wystawione na ryzyko; nie naprawia samego planu.
Sprawdź, czy rozumiesz
Jedno krótkie ćwiczenie
Nominał to 30 000 EUR, equity 5 000 EUR, a limit brokera 1:30. Ile wynosi dźwignia efektywna?
Sprawdź odpowiedź
30 000 ÷ 5 000 = 6:1. Wymagany depozyt w uproszczonym modelu wynosi 1 000 EUR. To dwie różne wielkości.