Użyteczny arkusz ma rozdzielać dane źródłowe od obliczeń. Poniżej budujemy prosty kalkulator pozycji i dziennik z bilansem, R oraz obsunięciem. Formuły podano dla polskiego Excela: średnik oddziela argumenty, a przecinek część dziesiętną. W innych ustawieniach językowych nazwy funkcji i separatory mogą być inne.
Zachowaj surowy import
Utwórz zakładki „Import”, „Kalkulator”, „Dziennik” i „Pulpit”. W pierwszej przechowuj oryginalne operacje z platformy, w dzienniku grupuj je zgodnie z definicją jednej transakcji, a na pulpicie pokazuj podsumowania. Ułatwi to wyjaśnienie różnic między raportem brokera a własną analizą.
Arkusz może importować i odświeżać dane, np. przez Power Query. Nie musi wymagać ręcznego przepisywania każdej pozycji. Dostępność połączeń zależy od wersji programu. Po imporcie sprawdź daty, strefy czasowe, separator dziesiętny, walutę i znaki opłat. Liczba zapisana jako tekst może zostać pominięta przez formułę.
Zachowaj identyfikatory operacji, żeby powtórne wczytanie raportu nie zdublowało wyników. Nie dodawaj ponownie kosztów zawartych już w wyniku netto. Transfery i wpłaty przechowuj oddzielnie od wyników transakcji. Żadna estetyka pulpitu nie naprawi błędnego importu.
Kalkulator pozycji z krokiem wolumenu
W zakładce „Kalkulator” wpisz wartości do poniższych komórek. To hipotetyczny przykład EUR/USD, rachunku w PLN i kontraktu 100 000 EUR na lot. Przy kursie USD/PLN równym 4,00 pip o wartości 10 USD na lot odpowiada 40 PLN. Kurs 4,00 służy wyłącznie przykładowi.
| Komórka | Znaczenie | Wartość |
|---|---|---|
| B2 | Equity w PLN | 20 000 |
| B3 | Przyjęty udział ryzyka | 1% |
| B4 | Odległość stopa w pipsach | 25 |
| B5 | Wartość pipsa dla 1 lota w PLN | 40 |
| B6 | Krok wolumenu w lotach | 0,01 |
Budżet ryzyka wynosi 200 PLN. Wielkość przed zaokrągleniem to 200/(25 × 40) = 0,20 lota. Funkcja poniżej zaokrągla dodatnią wartość w dół do wskazanego kroku:
=ZAOKR.W.DÓŁ(B2*B3/(B4*B5);B6)
To model straty wynikającej z ruchu ceny do stopa. Nie gwarantuje maksymalnej straty i nie uwzględnia jeszcze poślizgu ani dodatkowych opłat. Dla innego instrumentu sprawdź wielkość kontraktu, pips lub tick i przeliczenie waluty. Jeden procent jest założeniem przykładu, a nie obowiązkową stawką dla każdego rachunku.
Zablokuj obliczenie przy zerowej odległości stopa lub nieprawidłowej wartości pipsa. Porównaj wynik z minimalnym i maksymalnym wolumenem oraz wymaganym depozytem. Jeżeli wyliczenie daje mniej niż minimalny lot, nie zaokrąglaj automatycznie w górę. Oznacz brak pozycji mieszczącej się w przyjętym budżecie.
Pięć transakcji do sprawdzenia dziennika
W „Dzienniku” przyjmij kolumny: A — data zamknięcia, B — wynik netto PLN, C — ryzyko początkowe PLN, D — R, E — saldo, F — dotychczasowy szczyt, G — obsunięcie procentowe. Przykład nie zawiera otwartych pozycji, wpłat ani wypłat.
W wierszu 2 ustaw E2 = 10 000, F2 = E2 oraz G2 = 0. To stan początkowy, nie transakcja; B2:D2 pozostają puste. Następnie wprowadź pięć poniższych wierszy do A3:C7. Daty zapisuj jako rzeczywiste daty arkusza, a wartości pieniężne jako liczby.
| Wiersz | Data | B: wynik PLN | C: ryzyko PLN |
|---|---|---|---|
| 3 | 2026-09-01 | −100 | 100 |
| 4 | 2026-09-02 | 200 | 100 |
| 5 | 2026-09-03 | −50 | 100 |
| 6 | 2026-09-04 | 0 | 100 |
| 7 | 2026-09-07 | 150 | 100 |
W D3 wpisz formułę R, w E3 saldo, w F3 szczyt, a w G3 obsunięcie. Skopiuj każdą do wiersza 7. Znaki dolara utrzymują początek zakresu szczytu w komórce E2:
D3: =JEŻELI(C3>0;B3/C3;"")
E3: =E2+B3
F3: =MAKS($E$2:E3)
G3: =E3/F3-1
Kolumnę G sformatuj jako procent. W tym modelu drawdown ma znak ujemny. Wynik końcowy to 10 200 PLN, a najgłębszy spadek wynosi −1%, już po pierwszej transakcji. Gdyby rozpocząć szczyt dopiero od salda po pierwszym zamknięciu, ta strata zostałaby pominięta.
Saldo po zamknięciach nie zastępuje historycznej serii equity. Jeśli otwarte pozycje miały większe straty między zamknięciami, rzeczywiste obsunięcie kapitału mogło być głębsze. Wpłat i wypłat nie dodawaj do tej prostej wersji bez dostosowania metody pomiaru stopy zwrotu i obsunięcia.
Pulpit: wynik, skuteczność i profit factor
Dla kompletnych danych B3:B7 wynik daje SUMA, skuteczność LICZ.JEŻELI podzielone przez ILE.LICZB, a średnią R funkcja ŚREDNIA. Formuły dotyczą pięciu transakcji kontrolnych; po rozbudowie danych rozszerz zakresy lub zastosuj tabelę Excela.
Wynik: =SUMA(B3:B7)
Skuteczność: =LICZ.JEŻELI(B3:B7;">0")/ILE.LICZB(B3:B7)
Średnia R: =ŚREDNIA(D3:D7)
Drawdown: =MIN(G2:G7)
Profit factor: =SUMA.JEŻELI(B3:B7;">0";B3:B7)/(-SUMA.JEŻELI(B3:B7;"<0";B3:B7))
Otrzymasz +200 PLN, skuteczność 40%, średnią +0,40R, drawdown −1% i profit factor 350/150, około 2,33. Zero pozostaje w mianowniku skuteczności. W ogólnym arkuszu dodaj kontrolę pustej próby i braku strat, aby nie dzielić przez zero. Nie zastępuj automatycznie takiego błędu wynikiem „0”, który ma inne znaczenie.
ŚREDNIA pomija puste pola R. Jeśli którejś transakcji brakuje ryzyka początkowego, obok pokaż liczbę poprawnych obserwacji R i łączną liczbę transakcji. Inaczej średnia może dotyczyć tylko wygodnej części historii. MAE i MFE, jeśli je dodasz, również są polami liczbowymi, a nie notatkami jakościowymi.
Miesiąc filtruj zakresem dat
Sam numer miesiąca miesza lata i nie jest poprawnym kryterium dla pełnych dat. W L2 wpisz 2026-09-01, w L3 2026-10-01, obie wartości jako daty. Suma września obejmuje daty od początku miesiąca włącznie do początku następnego wyłącznie:
=SUMA.WARUNKÓW(B3:B7;A3:A7;">="&L2;A3:A7;"<"&L3)
Ta konstrukcja uwzględnia też godziny ostatniego dnia. Wynik zestawu kontrolnego to 200 PLN. Pozostałe metryki miesięczne muszą korzystać z tego samego filtra. Nie zestawiaj miesięcznego zysku ze skutecznością całej historii bez wyraźnego opisu.
Po skopiowaniu formuły sprawdź jej odwołania w pasku edycji. Znak dolara blokuje konkretny wiersz lub kolumnę; nie oznacza waluty wyniku. Format procentowy zmienia sposób wyświetlania, a nie wartość liczbową przechowywaną w komórce.
Łączenie tabel może potroić wynik jednej transakcji
Hipotetyczny dziennik ma jeden pomysł z wynikiem cenowym + 100 PLN. W oddzielnej tabeli są trzy różne, prawidłowe zapisy opłat: −2, −3 i −1 PLN. Po rozwinięciu połączenia „jeden pomysł — wiele opłat” mogą powstać poniższe wiersze.
| Wiersz opłaty | Powtórzony wynik ceny | Opłata | Suma wiersza |
|---|---|---|---|
| F1 | + 100 PLN | −2 PLN | + 98 PLN |
| F2 | + 100 PLN | −3 PLN | + 97 PLN |
| F3 | + 100 PLN | −1 PLN | + 99 PLN |
Suma ostatniej kolumny wynosi 294 PLN, choć prawidłowy wynik to 100 − 2 − 3 − 1 = 94 PLN. Wszystkie identyfikatory opłat są różne, dlatego proste usuwanie duplikatów F1–F3 nie naprawi rachunku. Powielona została kwota z tabeli nadrzędnej.
Przed scaleniem zsumuj opłaty według identyfikatora pomysłu do jednego wiersza: −6 PLN. Dopiero wtedy dołącz go do wyniku + 100 PLN. Kontroluj liczebność relacji, nie tylko unikatowość całych wierszy: po takim połączeniu jeden pomysł powinien wystąpić raz. Ten test wykrywa błąd konstrukcji arkusza niezależnie od tego, jak dobrze wypełniono poszczególne komórki.
Kontrole przed użyciem własnych danych
Sprawdź przypadki: pierwsza strata, same zera, brak strat, brak transakcji, częściowe zamknięcie i koszt zapisany osobno. Zabezpiecz kolumny formuł przed przypadkowym nadpisaniem i zachowaj kopię źródłowych raportów. Nowe wiersze muszą trafiać do wszystkich zakresów, nie tylko do wykresu.
Wzrost wyniku po poprawieniu formuły nie oznacza wzrostu skuteczności strategii — zmieniłeś pomiar. Interpretację liczb opisuje poradnik statystyk, a organizację danych szablon dziennika. Najpierw uzgodnij rachunek i arkusz, potem wyciągaj wnioski z pulpitu.
Sprawdź, czy rozumiesz
Jedno krótkie ćwiczenie
Kapitał startowy to 10 000 PLN, a pierwsza transakcja dała −100 PLN. Jakie obsunięcie powinien pokazać arkusz?
Sprawdź odpowiedź
−1% względem kapitału początkowego. Rozpoczęcie serii szczytów dopiero po pierwszej transakcji błędnie pominęłoby ten spadek.
