Czy forex nadaje się do długoterminowej inwestycji?

Dostaję to pytanie regularnie od czytelników, którzy patrzą na rosnący dolar i myślą trzeźwo: skoro waluta i tak drożeje, to zamiast trzymać oszczędności w banku, może kupić ją na forex i przeczekać kilka lat? Logika brzmi rozsądnie, ale opiera się na błędnym założeniu, czym forex właściwie jest. To nie jest rachunek oszczędnościowy w obcej walucie. To rynek lewarowanych kontraktów, zaprojektowany do handlu ruchem kursu, nie do trzymania pozycji latami. Poniżej tłumaczę, dlaczego, i co naprawdę nadaje się do długiego horyzontu.

Dlaczego forex jest z natury krótkoterminowy?

Handel walutami u brokera detalicznego prawie zawsze odbywa się przez kontrakty CFD — umowy rozliczające różnicę kursu. Te produkty są lewarowane z założenia: brytyjski regulator FCA potwierdza limity dźwigni od 30:1 do 2:1, automatyczne zamknięcie przy 50% wymaganego depozytu i ochronę przed ujemnym saldem. Dźwignia jest tu domyślnym trybem pracy, a nie opcją dodatkową.

I tu jest sedno problemu. Dźwignia działa świetnie na krótkim dystansie, gdy łapiesz ruch o kilkadziesiąt pipsów i zamykasz pozycję. Na dystansie kilku lat zamienia się w pułapkę. Kurs głównej pary potrafi cofnąć się o kilka procent w ramach zwykłej korekty — przy dźwigni 1:30 taki ruch zjada większość Twojego depozytu i dotyka poziomu stop out, zanim w ogóle dojdzie do trendu, na który liczyłeś. Trzymanie lewarowanej pozycji przez lata to nie inwestowanie, to ciągłe balansowanie nad krawędzią wezwania do uzupełnienia depozytu. Czym dokładnie jest ten kontrakt, rozkładam na części w tekście o tym, czym jest CFD.

Ile kosztuje trzymanie pozycji przez rok?

Najbardziej niedoceniany koszt to punkt swapowy. Za każde przeniesienie pozycji przez noc broker nalicza swap, zależny od różnicy stóp procentowych między walutami pary i powiększony o jego marżę. W środę zwykle pobiera potrójny, bo z góry rozlicza weekend. Jeżeli swap jest dla Ciebie ujemny — a tak bywa najczęściej, gdy kupujesz walutę o niższej stopie — koszt narasta każdego dnia, niezależnie od tego, czy kurs idzie w Twoją stronę, czy nie.

Policzmy to na konkretnym, hipotetycznym przykładzie. Załóżmy ujemny swap na poziomie 2 USD za jeden lot na dobę. To brzmi niegroźnie. Ale rynek handluje około 250 dni w roku, więc 2 USD razy 250 dni daje mniej więcej 500 USD ubytku rocznie na każdym pełnym locie — zanim jeszcze policzyliśmy spread przy otwarciu i zamknięciu. Przy pozycji trzymanej trzy lata to już około 1 500 USD oddane brokerowi za samo posiadanie kontraktu. Mechanikę naliczania i to, kiedy swap działa na Twoją korzyść, opisałem osobno w artykule o tym, co to jest swap na forex.

„Operacja inwestycyjna to taka, która po wnikliwej analizie daje obietnicę bezpieczeństwa kapitału i odpowiedniego zwrotu. Operacje, które tych warunków nie spełniają, są spekulacją." — Benjamin Graham, The Intelligent Investor, Harper & Brothers, 1949.

Lokata walutowa kontra lewarowany CFD — porównanie

Weźmy te same 10 000 euro i zobaczmy dwa scenariusze przez rok. To przykład hipotetyczny, ale liczby są realistyczne. W pierwszym wariancie trzymasz pieniądze na nielewarowanym koncie walutowym w banku. Posiadasz realne euro, dostajesz oprocentowanie zależne od stóp — punktem odniesienia jest tu stopa depozytowa ECB — i jeśli kurs euro do złotego wzrośnie, zarabiasz na wycenie. Nie ma codziennego swapu, nie ma dźwigni, nie ma ryzyka, że ktoś zamknie Ci pozycję.

W drugim wariancie kupujesz ekwiwalent 10 000 euro jako lewarowaną pozycję CFD z ujemnym swapem. Tu, nawet jeśli kurs zachowa się identycznie, codzienne punkty swapowe zjadają część kapitału, a wahnięcie kursu o kilka procent w złą stronę może uruchomić stop out i zamknąć pozycję ze stratą, zanim dojdzie do oczekiwanego ruchu. Ten sam ruch kursu, dwa zupełnie różne wyniki. Różnica nie bierze się z prognozy, tylko z konstrukcji instrumentu. Po polsku: do trzymania waluty na lata lokata jest po prostu właściwym narzędziem, a CFD nie.

Lokata to nie jedyna opcja. Jeżeli zależy Ci na ekspozycji walutowej z dodatkiem dochodu, wchodzą w grę fundusze i ETF-y notowane w obcej walucie — na przykład ETF obligacyjny w dolarze czy euro, który łączy ruch kursu z odsetkami od papierów dłużnych. Kluczowa różnica wobec forex jest zawsze ta sama: te instrumenty są nielewarowane, więc spadek wyceny o kilka procent to po prostu chwilowo niższy stan rachunku, a nie wezwanie do uzupełnienia depozytu ani przymusowe zamknięcie. Masz też realne aktywo w portfelu, a nie samą umowę o różnicę. Warto przy tym pamiętać, że według danych BIS rynek walutowy zdominowany jest przez krótkoterminowe instrumenty rozliczane w dniach, a nie przez kupowanie walut z myślą o trzymaniu ich latami — to nie przypadek, tylko natura tego rynku.

Co z carry trade, skoro swap bywa dodatni?

Pewnie myślisz teraz: a co, jeśli dobiorę parę tak, żeby swap był dodatni? To właśnie idea carry trade — kupujesz walutę o wyższej stopie procentowej, a broker co dobę dopisuje Ci niewielki przychód. Na papierze wygląda jak renta. W praktyce to jedna z najbardziej zdradliwych strategii na rynku, bo dodatni swap usypia czujność.

Problem polega na tym, że dodatni punkt swapowy jest zwykle mały w porównaniu z ryzykiem kursowym. Jedno gwałtowne odwrócenie pary potrafi w kilka dni skasować zyski z wielu miesięcy spokojnego rolowania. Klasyczny przykład to jen japoński — przez lata ulubiona waluta finansująca carry, która przy nagłym umocnieniu wielokrotnie rujnowała spekulantów liczących na spokojny dochód. Mechanikę i pułapki rozkładam na czynniki w analizie pary USD/JPY jako carry trade. Trzeba uczciwie powiedzieć: carry trade to strategia spekulacyjna z realnym ryzykiem utraty kapitału, a nie bezpieczne oszczędzanie z dopłatą odsetkową.

Co zrobić jutro

Jeżeli Twoim celem jest długoterminowa ekspozycja na walutę, a nie handel jej ruchem, oddziel jedno od drugiego, zanim wpłacisz pierwszą złotówkę. To nie jest porada inwestycyjna — sprawdź szczegóły u swojego banku i doradcy. Oto trzy konkretne kroki na ten tydzień.

1. Nazwij swój cel uczciwie, zanim wybierzesz instrument. Usiądź na kwadrans i zapisz jednym zdaniem, czego naprawdę chcesz: trzymać euro czy dolary przez kilka lat, czy aktywnie handlować ich ruchem. Jeżeli to pierwsze, forex i CFD odpada z definicji — szukasz lokaty lub funduszu, nie rachunku z dźwignią.
2. Porównaj realne koszty trzymania waluty przez rok w obu wariantach. Wejdź na stronę swojego banku po oprocentowanie konta walutowego, a u brokera sprawdź tabelę punktów swapowych dla pary, która Cię interesuje. Pomnóż dobowy swap przez 250 dni i zestaw z odsetkami z lokaty. Zobaczysz czarno na białym, które rozwiązanie pracuje na Ciebie, a które na brokera.
3. Zarezerwuj forex wyłącznie na kapitał spekulacyjny, którego stratę akceptujesz. Jeżeli mimo wszystko chcesz handlować na rynku walutowym, potraktuj to jako oddzielną szufladę z pieniędzmi na ryzyko, a nie jako miejsce na oszczędności emerytalne. Dlaczego te dwa światy trzeba trzymać osobno, tłumaczę w tekście o forexie w portfelu emerytalnym, a pełną ścieżkę strategii pozycyjnych znajdziesz w sekcji position trading i carry trade kursu MyBank.pl.