Forex z lokalu czy z domu — co da się odliczyć w Polsce

Pierwsze pytanie, które słyszę od czytelników rozliczających się z forexu, brzmi prawie zawsze tak samo: „Mogę odliczyć Internet i prąd?”. Na PIT-38 odpowiedź jest sucha — nie. Belka to dziewiętnaście procent od dochodu, a do kosztów wchodzą wyłącznie wydatki bezpośrednio związane z transakcją: prowizja brokera, opłata za platformę, dane rynkowe, różnice kursowe NBP. Czynsz, media i biurko zostają poza grą. Sytuacja zmienia się dopiero, gdy z PIT-38 przechodzisz na PIT-36L w JDG albo na CIT w spółce z o.o. Ten artykuł porównuje, ile realnie kosztuje przeniesienie pracy z domu do wynajętego lokalu.

Dom plus PIT-38 — dlaczego mediów nie odliczysz

Większość polskich traderów detalicznych pracuje w domu i rozlicza zyski na PIT-38 — to formularz dla zysków kapitałowych z giełdy, kryptowalut i forexu. Mechanika Belki jest prosta: dziewiętnaście procent od dochodu, czyli od przychodu pomniejszonego o koszty. Problem leży w tym, jakie koszty fiskus uznaje za bezpośrednio związane z osiągnięciem przychodu kapitałowego.

Ministerstwo Finansów konsekwentnie odmawia uznania czynszu, prądu i Internetu za koszt na PIT-38, bo są to wydatki o charakterze osobistym lub mieszanym. Ten sam Internet służy do oglądania filmów, ten sam prąd — do zmywania naczyń. Bez wyodrębnienia, którego PIT-38 nie przewiduje, urząd nie pozwoli rozliczyć proporcji. W praktyce do kosztów uzyskania przychodu trafiają tylko prowizje brokera, opłata za platformę (faktura imienna), subskrypcja danych i różnice kursowe z przeliczeń po kursach NBP.

To celowa konstrukcja, nie błąd ustawy. Belka ma być prostym, zryczałtowanym podatkiem od zysków kapitałowych, nie podatkiem dochodowym z pełnym katalogiem kosztów firmowych. Żeby odliczać media, musisz wejść w inny reżim: jednoosobową działalność gospodarczą albo spółkę.

JDG i spółka — kiedy część mieszkania zaczyna być kosztem

Przejście na JDG zmienia zasady. Forex prowadzony jako działalność idzie na PIT-36L (liniowy dziewiętnaście procent) lub na zasadach ogólnych, a katalog kosztów otwiera się szeroko: sprzęt, oprogramowanie, kursy, część mediów. Cena wstępu to ZUS, podatkowa księga przychodów i rozchodów oraz wymóg, by forex był „wykonywany w sposób zorganizowany i ciągły” — co nie zawsze pasuje do detalicznego scalpingu.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT można zaliczyć do kosztów wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu, o ile nie został z katalogu wyłączony. Dla mieszkania oznacza to, że proporcjonalna część czynszu, mediów i Internetu może być kosztem — pod warunkiem, że istnieje jasno wyodrębniona część używana wyłącznie do prowadzenia działalności. Fiskus akceptuje wydzielony pokój z biurkiem i sprzętem, ale nie „kąt w salonie”.

W spółce z o.o. logika jest podobna, tylko nazewnictwo inne. Spółka musi mieć zarejestrowaną siedzibę w KRS i może to być Twoje mieszkanie, jeśli masz tytuł prawny do lokalu albo pisemną zgodę właściciela. Wtedy odpowiednia część mieszkania staje się „miejscem prowadzenia działalności” spółki i jej proporcjonalne koszty użytkowania można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu na poziomie CIT. Po szczegóły rejestracyjne odsyłam do tekstu o wyborze między JDG a spółką; szerszy kontekst opisuje cykl „Podatki i rozliczenia” na MyBank.pl.

Hipotetyczny przykład — Marek, mieszkanie 80 m² w Warszawie

Weźmy hipotetycznego Marka. Mieszkanie 80 m² na warszawskim Mokotowie, cztery pokoje, jeden z nich (20 m², dwadzieścia pięć procent powierzchni) służy wyłącznie do handlu. Miesięczne koszty mieszkania: czynsz i opłaty wspólnotowe 1 200 zł, prąd 300 zł, ogrzewanie 500 zł, Internet 80 zł — razem 2 080 zł miesięcznie, czyli 24 960 zł rocznie. Proporcjonalna część przypisana do handlu (25%) to 6 240 zł rocznie.

Trzy scenariusze podatkowe wyglądają tak. Na PIT-38 (Belka) Marek rozlicza się jako osoba fizyczna i z 6 240 zł kosztów mieszkania odliczy zero — mieszkanie nie wchodzi do kosztów uzyskania przychodu. W JDG na liniowym dziewiętnaście procent te same 6 240 zł trafiają w koszty, a oszczędność podatkowa wynosi około tysiąca dwustu złotych rocznie, kosztem ZUS-u i pełnej księgowości. W spółce z o.o. z siedzibą w mieszkaniu ta sama kwota obniża CIT — przy stawce dziewięć procent dla małego podatnika daje to około 560 zł oszczędności; spółka dorzuca jednak podatek od wypłaty (dywidenda lub wynagrodzenie z ZUS-em), więc na łącznym poziomie efekt bywa neutralny lub gorszy niż w JDG. Szczegóły opisałem w tekście o spółce z o.o. dla tradera.

Samo home office nie generuje oszczędności większych niż jeden do dwóch tysięcy złotych rocznie — miło mieć, ale nie zmienia obrazu rozliczenia.

Wynajęty lokal — pełny koszt, ale realna kwota netto

Załóżmy, że Marek wynajmuje gabinet 25 m² na Mokotowie. Cena rynkowa na rok 2026: około 1 500 zł czynszu plus 200 zł mediów, 100 zł Internetu biznesowego i 50 zł opłaty administracyjnej — razem 1 850 zł miesięcznie, czyli 22 200 zł rocznie. Jeśli lokal służy wyłącznie spółce albo JDG, cała kwota jest kosztem podatkowym; nie ma proporcji, bo nie ma rodzinnej części wspólnej.

Przy JDG na liniowym dziewiętnaście procent oszczędność od dwudziestu dwóch tysięcy dwustu złotych rocznego kosztu wynosi około czterech tysięcy dwustu osiemnastu złotych. Realny wydatek netto po podatku — niespełna osiemnaście tysięcy złotych, znacząco więcej niż jakikolwiek scenariusz z domu. Lokal zaczyna mieć sens dopiero wtedy, gdy daje wartość niematerialną (większe skupienie, oddzielenie pracy od rodziny, miejsce na spotkania) albo gdy skala obrotu czyni z osiemnastu tysięcy rocznie akceptowalny koszt.

Trzy zastrzeżenia siedzą nad tą matematyką. Samo wynajęcie lokalu nie czyni z forexu działalności gospodarczej — musisz spełnić materialne kryteria z art. 5a ustawy o PIT. W spółce z o.o. trzeba zgłosić zmianę siedziby do KRS, jeśli była wcześniej pod adresem domowym. Lokal komercyjny zwykle wymaga umowy najmu na 12–36 miesięcy i kaucji.

„Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.” — Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 ust. 1, Sejm RP, 1991 (tekst ujednolicony).

Co realnie wchodzi i czego nie odliczysz

Na PIT-38 odliczalne są prowizje brokera, opłaty transakcyjne, subskrypcja platformy lub danych rynkowych (faktura imienna) oraz różnice kursowe z przeliczeń po kursach NBP. Poza katalogiem zostają czynsz, media, Internet, sprzęt komputerowy, kursy tradingowe i biuro rachunkowe.

W JDG lub spółce katalog jest znacznie szerszy: czynsz lokalu albo proporcjonalna część czynszu mieszkania, media w tej samej proporcji, Internet biznesowy, sprzęt z amortyzacją, oprogramowanie tradingowe, kursy i książki, biuro rachunkowe oraz odliczalna część ZUS-u. Wydatki prywatne zostają poza kosztami niezależnie od reżimu — garnitur „do tradingu” albo solowy wyjazd integracyjny nad morze nie przejdą.

Co zrobić jutro

1. Otwórz arkusz i wpisz trzy kolumny: rzeczywisty miesięczny koszt utrzymania mieszkania, proporcjonalną część przypadającą na pokój do tradingu oraz przewidywany roczny zysk z forexu. Ten prosty rachunek pokaże, czy w ogóle warto rozmawiać o JDG i lokalu, czy lepiej zostać na PIT-38.
2. Umów się z księgową albo doradcą podatkowym i zapytaj wprost, czy Twoja skala obrotów i sposób zawierania transakcji kwalifikują forex jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a ustawy o PIT. To kluczowe pytanie — bez statusu działalności żadne odliczenia mediów nie są dostępne, niezależnie od tego, jak ładnie wygląda Twoje biurko.
3. Jeśli prowadzisz JDG lub planujesz spółkę, zmierz mieszkanie i sporządź notatkę: metraż pokoju do pracy, łączny metraż lokalu, wynikająca proporcja. Dołącz zdjęcia, plan mieszkania i opis sprzętu — ta dokumentacja będzie podstawą obrony kosztów przy ewentualnej kontroli urzędu skarbowego.
4. Zrób krótki research dwóch–trzech wynajmowanych lokali w okolicy, łącznie z gabinetami coworkingowymi za 400–800 zł miesięcznie. Porównaj realny koszt netto po odliczeniu podatku z kwotą, którą tracisz na rozproszenie uwagi w domu — wynik jest zwykle bardziej psychologiczny niż finansowy, ale warto go zobaczyć w liczbach.
5. Przeczytaj art. 22 i 23 ustawy o PIT albo poproś księgową o krótki memo dla Twojej sytuacji — szczególnie o listę kosztów wyłączonych w art. 23, która generuje najwięcej sporów z fiskusem. Jeśli rozliczasz się sam, zachowaj wszystkie faktury i wyciągi bankowe przez pięć lat, czyli przez okres przedawnienia zobowiązań podatkowych w Polsce.