Market maker kwotuje ceny, po których jest gotów kupować i sprzedawać instrument, zgodnie z warunkami danej usługi. Przyjmując transakcję na własny rachunek, zarządza powstałą ekspozycją. Nie znaczy to, że ustala jeden kurs dla całego świata albo zarabia na każdym zleceniu. Dla klienta ważniejsze od określenia „tier-1” jest to, kto odpowiada za wykonanie i na jakich zasadach.
Duży dealer nie jest centralną giełdą
Określenia tier-1 używamy tu opisowo wobec dużych dealerów instytucjonalnych, a nie jako listy zwycięzców rankingu. Spot FX jest rozproszony między platformy i relacje dwustronne. Banki współistnieją z niebankowymi dostawcami płynności; ceny powstają również na platformach z księgą zleceń. Badanie BIS o fragmentacji rynku opisuje różne kanały obrotu oraz związek spot z futures. Nie wynika z niego jeden obowiązkowy łańcuch od globalnego banku do każdego klienta detalicznego.
Lista logo na stronie brokera nie wskazuje, który podmiot wykonał Twoją konkretną transakcję. Nie potwierdza też, że najlepsza oferta danego banku była dostępna dla Twojego rachunku i wolumenu. Zamiast zgadywać pozycję brokera w hierarchii, odczytaj nazwę kontrahenta, instrument oraz politykę wykonywania zleceń. Handel detalicznym CFD wymaga osobnego sprawdzenia umowy; nie utożsamiaj go z dostawną wymianą walut na rynku hurtowym.
Ujemny spread na zestawieniu nie jest dostępną transakcją
Własny zbiór dwóch jednoczesnych kwotowań EUR/USD ma dealerów A i B. Dla tego konkretnego klienta zatwierdzony jest tylko A. Wybór najlepszego Bid i najlepszego Ask ze wszystkich wierszy łączy więc cenę B z ceną A — mimo że klient nie może zawrzeć transakcji z B.
Przesuń diagram w bok, aby zobaczyć całość
Zestawienie bez filtra daje 1,1002 − 1,1004 = −0,0002. Jego końce pochodzą jednak z różnych dealerów, a Bid B nie jest dostępny w przyjętej relacji. Dla zbioru dopuszczonego pozostaje 1,1002 − 1,1000 = +0,0002, czyli 2 pipsy. Przed interpretacją najlepszego kursu sprawdź, dla kogo, z kim i na jakich warunkach oferta jest dopuszczona. Nawet spełnienie tego filtra nie zastępuje kontroli warunków akceptacji i potwierdzenia wykonania.
Założenia: Dwa w pełni fikcyjne kwotowania dla tej samej pary, ilości, chwili oraz daty waluty. W modelu klient może korzystać wyłącznie z zatwierdzonego A, a B jest niedopuszczony. Liczymy różnicę Ask minus Bid; pip EUR/USD wynosi 0,0001. To demonstracja filtrowania danych, bez faktycznych wykonań, opłat ani prognozy. Nie zakładamy wykonywalnego arbitrażu. Oficjalny materiał: FX Global Code — zasada 29.
Principal, agent i widoczna cena
Principal zawiera transakcję we własnym imieniu i przyjmuje związane z nią ryzyka. Agent wykonuje zlecenie w imieniu klienta według mandatu, bez przejmowania ryzyka rynkowego tego zlecenia. FX Global Code w zasadach 8 i 9 zaleca jasne określenie roli oraz rozróżnienie ceny wiążącej i orientacyjnej. Sama nazwa firmy nie rozstrzyga, w jakiej roli występuje w danej relacji.
Przed porównaniem dwóch cen ustal parę, kierunek, ilość, datę rozliczenia, opłaty i warunki akceptacji. Oferta dla małej kwoty i oferta dla dużego zlecenia nie są automatycznie zamiennymi produktami. Najwęższy spread na zrzucie ekranu nie mówi jeszcze, jaka część zlecenia została wykonana ani ile kosztowała realizacja całości. Dodatkowo potrzebujesz potwierdzenia transakcji.
Po co dealerowi inventory
Inventory to w tym kontekście pozycja wynikająca z przyjętych transakcji. Dealer może poczekać na przeciwny przepływ klientowski zamiast natychmiast zawierać równoważącą transakcję na zewnątrz. To internalizacja, opisana w materiale BIS. Pozostałą ekspozycję może zabezpieczyć zewnętrznie. W okresie oczekiwania kurs może zmienić się na jego niekorzyść; nie należy zakładać idealnego dopasowania ilości i czasu obu stron.
Własny przykład poniżej dotyczy hurtowej wymiany EUR za USD. Dealer zaczyna bez pozycji EUR. Wszystkie transakcje mają tę samą datę rozliczenia; pomijamy finansowanie, opłaty, ryzyko kredytowe i koszty operacyjne. Ceny są hipotetyczne i traktujemy je jako faktycznie wykonane. Dealer kwotuje EUR/USD 1,1000 Bid / 1,1002 Ask, czyli spread 0,0002 USD za EUR, równy 2 pipsom.
| Operacja dealera | Zmiana EUR | Pozycja EUR po operacji | Łączny przepływ USD |
|---|---|---|---|
| Kupuje od klienta A po Bid 1,1000 | +1 000 000 | +1 000 000 | −1 100 000 |
| Sprzedaje klientowi B po Ask 1,1002 | −600 000 | +400 000 | −439 880 |
| Sprzedaje pozostałe EUR zewnętrznie po 1,0995 | −400 000 | 0 | −80 |
Klient A sprzedaje euro, więc dealer je kupuje po swoim Bid. Klient B kupuje euro, więc dealer sprzedaje mu je po Ask. Druga operacja przynosi 600 000 × 1,1002 = 660 120 USD. Zewnętrzna sprzedaż pozostałych 400 000 EUR przynosi 439 800 USD. Łącznie: −1 100 000 + 660 120 + 439 800 = −80 USD. Po zamknięciu ekspozycji EUR to wynik całego modelu przed pominiętymi kosztami.
Na dopasowanych 600 000 EUR różnica cen wynosi 120 USD. Pozostałe 400 000 EUR sprzedano o 0,0005 niżej od ceny zakupu, tracąc 200 USD: 120 − 200 = −80. Dodatni spread nie zapewnił więc dodatniego wyniku. Gdyby ostatnie wykonanie nastąpiło po 1,1000, wynik wyniósłby +120 USD. To alternatywny scenariusz, a nie cena zagwarantowana dealerowi.
Po drugim wierszu −439 880 USD jest przepływem gotówkowym, nie samodzielną miarą straty: w księdze pozostaje 400 000 EUR. Bez wyceny tej pozycji nie policzysz bieżącego wyniku. Nie dodawaj też spreadu drugi raz do rachunku opartego już na cenach wykonania. Ten uproszczony przykład nie jest modelem wszystkich produktów, sposobów hedgingu ani rentowności konkretnego banku.
Last look nie oznacza pewnego wykonania
Last look daje odbiorcy żądania transakcji końcową możliwość jego przyjęcia albo odrzucenia wobec kwotowanej ceny. Zasada 17 Kodeksu ogranicza cel tej praktyki do kontroli poprawności i/lub ceny oraz przewiduje przejrzystość jej stosowania. To nie bezwarunkowe prawo do dowolnego odrzucania klientów. FX Global Code, aktualizacja z grudnia 2024, jest zbiorem dobrych praktyk hurtowego FX; nie zastępuje prawa ani nie tworzy samodzielnie obowiązków regulacyjnych.
Nie przypisuj jednak każdego odrzucenia last look. Zapisz komunikat, czas wysłania, parametry zlecenia i odpowiedź; dopiero wtedy porównaj zdarzenie z warunkami usługi. Opis praktyki w hurtowym FX nie dowodzi jej zastosowania do Twojego zlecenia detalicznego. Szczegóły omawia osobny tekst o last look i wykonaniu.
Co sprawdzić zamiast rankingu banków
Ustal, czy kontrahent działa na własny rachunek, czy pośredniczy, kiedy dochodzi do zawarcia transakcji oraz jak rozlicza częściowe wykonania i prowizje. Porównuj rzeczywiste wyniki realizacji dla podobnych warunków, nie pojedyncze reklamowane spready. Rozdziel opłatę za usługę od ryzyka zmiany ceny.
Większy interwał wykresu nie usuwa tych kosztów ani nie zapewnia przewagi nad instytucjami. Praktycznym następnym krokiem jest policzenie pełnych kosztów własnej transakcji, zamiast zakładania, że etykieta tier-1 gwarantuje dobrą ofertę.
Nominał zero, potrzeba gotówki dodatnia
FX Global Code zaleca liczenie potrzeb finansowania dla każdej daty waluty. Własny model dealera zmienia warunek wspólnego terminu z wcześniejszego przykładu: kupuje 1 mln EUR za 1,1 mln USD w umownym dniu 2, a sprzedaje 1 mln EUR za 1,1 mln USD w dniu 5. Kurs obu kontraktów jest ustalony na 1,1000 USD/EUR, a te daty dzielą trzy dni. Początkowa gotówka w obu walutach wynosi zero.
| Własne daty rozliczenia | EUR | USD |
|---|---|---|
| Umowny dzień 2: kupno | + 1 000 000 | −1 100 000 |
| Umowny dzień 5: sprzedaż | −1 000 000 | + 1 100 000 |
| Suma samych kontraktów | 0 | 0 |
Suma przepływów obu kontraktów daje zero w EUR i USD. W dniu 2 trzeba jednak dostarczyć 1,1 mln USD, zanim w dniu 5 nadejdzie ta sama kwota. Bez osobnego źródła finansowania pierwsza płatność nie jest pokryta. Dealer otrzymuje wcześniej euro, które musi zachować do późniejszej dostawy albo zapewnić je inną transakcją.
Tabela opisuje same kontrakty, bez odsetek i kosztu zdobycia dolarów. Nie jest prognozą zysku ani dowodem braku wszystkich ryzyk. Dopisanie „pozycja netto: zero” do sumy różnych dat pomija realną potrzebę gotówki między nimi. Przed oceną domknięcia pozycji sprawdź walutę, kwotę, datę i dostępność środków; salda kontraktów nie zastępują harmonogramu ich rozliczenia ani prawnej umowy nettingu.
Sprawdź, czy rozumiesz
Jedno krótkie ćwiczenie
Około 2 min · możesz spróbować ponownie
Dla klienta zatwierdzony jest tylko A. Zestawienie używa Ask A 1,1002 i Bid B 1,1004. Co oznacza różnica −0,0002?
- Pewny zysk klienta, bo spread jest ujemny.
- Różnicę cen z dwóch dealerów, z których B jest niedopuszczony dla klienta.
- Że klient może pominąć zatwierdzenie, jeśli cena B jest lepsza.
Sprawdź odpowiedź i wyjaśnienie
Różnicę cen z dwóch dealerów, z których B jest niedopuszczony dla klienta.
Tak. Po zastosowaniu przyjętego filtra zostają Bid i Ask A: dodatnia różnica 0,0002.
Jeszcze jedno ćwiczenie
W modelu dealer kupił 1 000 000 EUR po 1,1000, sprzedał klientowi 600 000 EUR po 1,1002, a pozostałe 400 000 EUR zewnętrznie po 1,1001. Jaki jest wynik przed kosztami i końcowa pozycja EUR?
Sprawdź odpowiedź
Przepływy USD: −1 100 000 + 660 120 + 440 040 = +160 USD. Pozycja EUR wynosi 1 000 000 − 600 000 − 400 000 = 0. Nie doliczamy osobno spreadu, ponieważ ceny wykonania już go uwzględniają.