Zobacz na przykładzie
| Procedura | Główny zakres |
|---|---|
| Identyfikacja | Kim jest klient? |
| Adekwatność | Czy wiedza i doświadczenie pozwalają zrozumieć produkt? |
| Odpowiedniość przy doradztwie | Czy rekomendacja odpowiada m.in. celom i możliwościom klienta? |
Zakres oraz wyjątki wynikają z rodzaju usługi i przepisów. Ocena nie jest gwarancją rentowności.
Przy zakładaniu rachunku pytania o doświadczenie mogą wyglądać jak formalność. Dotyczą jednak zakresu usługi i zrozumienia produktu. Ich celem nie jest wystawienie certyfikatu skutecznego tradera.
Rozróżnij zakresy oceny
Przy doradztwie inwestycyjnym i zarządzaniu portfelem ocena odpowiedniości obejmuje m.in. wiedzę, doświadczenie, sytuację finansową oraz cele i tolerancję ryzyka. Zdolność do ponoszenia strat jest istotną częścią obrazu klienta.
Przy innych usługach stosuje się zasady oceny adekwatności, skupione na wiedzy i doświadczeniu; istnieją warunkowe wyjątki dla określonych usług i instrumentów. Nie należy sprowadzać wszystkich rachunków do jednego identycznego formularza.
Na liczbach i schemacie
Dlaczego ten sam klient może dostać więcej pytań
Przesuń diagram w bok, aby zobaczyć całość
Przykład: klient umie wyjaśnić działanie CFD, lecz nie podał celu, terminu planowanego wydatku ani swojej sytuacji finansowej. Pierwsza informacja dotyczy tylko części profilu. Przy doradztwie firma potrzebuje danych pozwalających ocenić także pozostałe obszary. To nie przesądza wyniku oceny. Zakresy odpowiadają art. 25 ust. 2 i 3 MiFID II w publikacji ESMA.
Uproszczenie zakresu przepisów, nie algorytm punktowania ankiety ani indywidualna interpretacja prawna. Przykład klienta jest fikcyjny. Dla określonych usług wykonawczych i niektórych instrumentów istnieją warunkowe wyjątki z ust. 4; diagram ich nie ocenia. Nie utożsamiamy adekwatności z gwarancją wyniku ani z identyfikacją klienta.
Nie myl ankiety z identyfikacją
Sprawdzenie tożsamości i pochodzenia środków służy innym obowiązkom niż ocena produktu. Możesz więc otrzymać kilka zestawów pytań, które dotyczą różnych kwestii.
Nie kopiuj „poprawnych odpowiedzi” z poradnika. Jeśli nie rozumiesz pytania lub instrumentu, skorzystaj z dokumentów i wyjaśnień dostawcy. Oświadczenie o doświadczeniu, którego nie masz, nie zastępuje nauki.
Nieadekwatność i brak danych to dwa różne komunikaty
Dwa podobnie brzmiące ostrzeżenia mogą mieć inną przyczynę. W art.25 ust.3 MiFID II rozróżniono produkt uznany za nieadekwatny na podstawie informacji i sytuację, w której informacji nie wystarcza do ustalenia adekwatności. Zbuduj kartę wyjaśnienia dla usługi objętej tą oceną, bez wyjątków wykonawczych.
| Przypadek | Co wiadomo | Czego nie wolno dopowiedzieć |
|---|---|---|
| Informacje wystarczają; ocena negatywna | Firma oceniła produkt jako nieadekwatny | Że ostrzeżenie ocenia pojedynczy sygnał |
| Informacje nie wystarczają | Firma nie może ustalić adekwatności | Że brak danych oznacza pozytywną ocenę |
W pierwszym przypadku poproś o wyjaśnienie ryzyka lub mechaniki, której dotyczy ocena. W drugim sprawdź, jakie faktyczne informacje są brakujące. Nie zastępuj ich zmyślonym doświadczeniem. Usunięcie pustego pola może pozwolić przeprowadzić ocenę, ale nie przesądza jej wyniku.
Do własnych dokumentów zachowaj treść komunikatu i rodzaj usługi. „Nie można ocenić” nie znaczy „oceniono pozytywnie”, tak samo jak żadna pozytywna ocena nie oznacza obiecanej rentowności. Tabela jest pomocą w czytaniu dokumentu, nie algorytmem decyzji dostawcy, interpretacją wszystkich wyjątków ani wzorem odpowiedzi do ankiety.
Sprawdź, co wynik oceny oznacza w praktyce
Ostrzeżenie o nieadekwatności produktu nie jest oceną pojedynczego sygnału transakcyjnego. Z kolei brak ostrzeżenia nie potwierdza przyszłej rentowności ani nie chroni kapitału przed stratą.
Zapoznaj się także z kosztami, ryzykiem i właściwym podmiotem umowy. Szczegółowe obowiązki zależą od usługi i aktualnych przepisów. Wróć do przeglądu przed decyzją o rachunku rzeczywistym.
Sprawdź, czy rozumiesz
Jedno krótkie ćwiczenie
Około 2 min · możesz spróbować ponownie
Fikcyjny klient ubiegający się o doradztwo inwestycyjne umie wyjaśnić CFD, ale nie podał sytuacji finansowej ani celów inwestycyjnych. Co pokazuje diagram zakresów MiFID II?
- Wyjaśnienie CFD wystarcza do sprawdzenia wszystkich obszarów odpowiedniości.
- Brakuje danych do pozostałych obszarów odpowiedniości; znajomość produktu ich nie zastępuje.
- Brak celów automatycznie dowodzi, że klient nie zna mechaniki CFD.
Sprawdź odpowiedź i wyjaśnienie
Brakuje danych do pozostałych obszarów odpowiedniości; znajomość produktu ich nie zastępuje.
Diagram oddziela wiedzę i doświadczenie od sytuacji finansowej oraz celów. Brakujące informacje nie są uzupełniane samą umiejętnością opisania CFD.
Jeszcze jedno ćwiczenie
Czy pozytywna ocena wiedzy potwierdza, że wybrana strategia będzie zarabiać?
Sprawdź odpowiedź
Nie. To inny zakres oceny niż prognozowanie wyników strategii.