Banki centralne razem — Fed, ECB i Bank Japonii

Latem 2022 roku Rezerwa Federalna podnosiła stopy w tempie niewidzianym od dekad, a Bank Japonii trzymał je tuż poniżej zera. Ta jedna różnica zdań dwóch banków centralnych zrobiła więcej dla kursu USD/JPY niż jakakolwiek formacja na wykresie: para przeszła ze stu piętnastu do blisko stu pięćdziesięciu w kilkanaście miesięcy. To jest sedno śledzenia banków centralnych jako systemu — nie pojedyncza decyzja, lecz rozjazd między nimi. W tym artykule pokażę, jak obserwować Fed, ECB i Bank Japonii razem i gdzie szukać trendu.

Dlaczego rozjazd polityki rusza kursami

Kurs walutowy w średnim terminie napędza przede wszystkim względna ścieżka polityki pieniężnej dwóch krajów, czyli różnica oprocentowania między ich walutami i — to ważniejsze — oczekiwana zmiana tej różnicy. Pojedyncza decyzja o stopach to tylko jeden punkt na tej ścieżce. Liczy się kierunek: czy bank podnosi, trzyma, czy obniża, i jak to wygląda na tle drugiego banku z pary.

Gdy jeden bank centralny zacieśnia politykę, a drugi ją luzuje, mówimy o rozjeździe (dywergencji) polityki monetarnej. Kapitał płynie tam, gdzie pieniądz jest lepiej oprocentowany, więc waluta banku podnoszącego stopy zwykle zyskuje względem waluty banku, który tnie — przy pozostałych czynnikach bez zmian. Ten sam mechanizm stoi za strategią carry trade, w której inwestor pożycza w walucie nisko oprocentowanej, żeby ulokować kapitał w wysoko oprocentowanej i zarobić na samej różnicy stóp.

Najważniejsze jest słowo „oczekiwana". Rynek nie czeka na faktyczną decyzję — wycenia ją z tygodniowym wyprzedzeniem przez kontrakty terminowe na stopy procentowe. Dlatego para reaguje nie na to, że bank podniósł stopy, lecz na to, że zasygnalizował szybsze albo wolniejsze tempo niż zakładano. Rozjazd, który dopiero się zarysowuje w retoryce prezesów, potrafi ruszyć kursem na długo przed pierwszą realną podwyżką.

Które banki naprawdę się liczą

Najważniejszych walut pilnuje garstka banków centralnych i to ich kalendarz wystarczy, by ogarnąć większość rynku. Cztery z nich odpowiadają za walutowy rdzeń, dwa kolejne dokładają ważne pary poboczne:

• Rezerwa Federalna (Fed) — odpowiada za dolara amerykańskiego, najważniejszą walutę świata. Jej decyzje są punktem odniesienia dla wszystkich pozostałych, bo dolar stoi po jednej stronie większości obrotów. Mechanizm pojedynczego posiedzenia rozkładam w tekście o tym, jak decyzja Fed rusza kursem dolara.
• Europejski Bank Centralny (ECB) — prowadzi politykę dla euro, drugiej najpłynniejszej waluty. Para EUR/USD to bezpośredni pojedynek Fed z ECB i najczęściej handlowany instrument na rynku. Co dokładnie ustala Rada Prezesów, opisuję w artykule o decyzji ECB i jej wpływie na euro.
• Bank Japonii (BoJ) — przez lata jedyny duży bank trzymający stopy poniżej zera, co czyni jena ulubioną walutą finansującą carry trade. Jak nietypowa polityka Banku Japonii kształtuje jena, tłumaczę osobno w tekście o polityce Banku Japonii i kursie jena.
• Bank Anglii (BoE) — odpowiada za funta brytyjskiego i jego decyzje napędzają pary GBP/USD oraz EUR/GBP.
• Szwajcarski Bank Narodowy (SNB) i Bank Kanady (BoC) — pierwszy stoi za frankiem, walutą bezpiecznej przystani, drugi za dolarem kanadyjskim, mocno powiązanym z ceną ropy. Oba liczą się przy parach pobocznych i przy ocenie nastroju na rynku.

Każdy z tych banków decyduje o stopach według ogłoszonego z góry kalendarza, mniej więcej osiem razy w roku, i każdej decyzji towarzyszy komunikat oraz okresowe projekcje. To wystarczający zestaw, żeby zrozumieć, skąd biorą się trendy na głównych parach.

„Inwestorzy nieustannie szukają waluty oferującej najwyższą stopę zwrotu — kapitał płynie ku rynkom o wyższym oprocentowaniu, a właśnie te przepływy napędzają długoterminowe trendy walutowe." — Kathy Lien, Day Trading and Swing Trading the Currency Market, Wiley, 2016.

Jak różnica stóp przekłada się na trend

Najprostszy sposób, by zobaczyć rozjazd, to ustawić obok siebie dwa banki z jednej pary i zapytać, w którą stronę zmierza każdy z nich. Nie chodzi o sam poziom stóp, lecz o ich różnicę i o to, czy ta różnica rośnie, czy się kurczy.

Weźmy dolara i euro. Jeśli Fed podnosi stopy, a ECB jeszcze zwleka, różnica oprocentowania rośnie na korzyść dolara i EUR/USD ma skłonność do spadku. Gdy role się odwracają i to ECB zaczyna gonić, a Fed zaczyna myśleć o obniżkach, różnica się kurczy i para zwykle rośnie. Ten sam schemat działa na USD/JPY: dopóki Fed zacieśnia, a Bank Japonii trzyma stopy nisko, dolar zyskuje względem jena. Najsilniejsze i najtrwalsze trendy rodzą się tam, gdzie dwa banki idą w przeciwnych kierunkach — bo wtedy różnica nie tylko jest duża, ale wciąż się powiększa.

Trzeba przy tym pamiętać o jednym zastrzeżeniu. Różnica stóp to silny wiatr w żagle, ale nie jedyny. W chwilach paniki na rynkach kapitał ucieka do walut bezpiecznej przystani — dolara, franka i jena — nawet wbrew różnicy oprocentowania. Dlatego obraz z banków centralnych jest punktem wyjścia do oceny średniego terminu, a nie gwarancją kierunku na najbliższą sesję.

Najczęstsze nieporozumienia

Pierwsze i najczęstsze: przekonanie, że liczy się sama wysokość stopy. Tymczasem rynek wycenia bieżący poziom od dawna. Ruch bierze się ze zmiany oczekiwań co do dalszej ścieżki, a tę zmieniają komunikat, projekcje i ton konferencji, nie sama liczba.

Drugie nieporozumienie to traktowanie każdego banku osobno. Para walutowa to zawsze różnica dwóch polityk, więc gołębi Fed może umocnić euro nawet wtedy, gdy ECB nic nie zmienia — bo zmienił się jeden bok równania. Patrzenie tylko na jedną stronę pary prowadzi do błędnych wniosków.

Trzecie: mylenie reakcji minutowej z trendem. Tuż po komunikacie spread się rozszerza, a kurs potrafi szarpnąć w obie strony, zanim ustali kierunek. Prawdziwy efekt rozjazdu polityki widać w skali tygodni i miesięcy, nie pierwszych sekund po publikacji.

Trzy kroki na ten tydzień

1. Zbuduj prostą tabelę banków centralnych. Otwórz arkusz i wpisz w wierszach Fed, ECB, Bank Japonii, Bank Anglii, a w kolumnach trzy rzeczy: aktualną stopę, kierunek (podnosi, trzyma, obniża) oraz datę najbliższego posiedzenia. Zajmie to kwadrans, a zyskasz obraz całego systemu na jednej kartce.
2. Zaznacz, gdzie dwa banki się rozjeżdżają. Przejrzyj tabelę i znajdź parę banków idących w przeciwnych kierunkach — jeden zacieśnia, drugi luzuje. Para złożona z ich walut to miejsce, w którym najczęściej siedzi trend. To ją obserwuj uważniej niż resztę rynku.
3. Wpisz daty posiedzeń do kalendarza inwestycyjnego. Przenieś terminy najbliższych decyzji czterech głównych banków do kalendarza i ustaw przypomnienie dzień wcześniej. Dzięki temu żadne posiedzenie cię nie zaskoczy, a tło, w którym budują się trendy, znajdziesz w kursie o tym, jak działa polityka monetarna banków centralnych na MyBank.pl.